Acdıp

Acdıp

AcdıpAcdıp
(Carthamus tinctorius)

Papatyagillerfamilyasındandır. Diğer adları Yalancı safran, Kır safranı, Boyacı aspiri, Asfur, Haspir (Gaziantep), Kurtum, Dikenli haşhaş (Gelendost), Papağan yemi.
Eskilerin boya için yetiştirdikleri ve “zaferan-ı kâzip” dedikleri bitki de budur ki bu ifade “yalancı safran” demektir.
(Carthamus İbraniceden gelir ve “boya” anlamındadır; işin ilginci tinctorius da boyamayla ilgili. Aspir ya da aspur da, Arapça “san” demek olan asfer’den gelir.)
60-120 cm boylarında, bir yıllık, otsu bir bitkidir. Anayurdu Arabistan olmakla birlikte başta Hindistan olmak üzere Türkiye, ABD, İran, Pakistan gibi ülkelere de yayılmıştır. Almaşık dizilişli sivri uçlu yaprakları kimi türlerinde, ince dikenli dişli, kimilerinde dikensiz ve düzdür. Ağustos-eylül aylarında açan, 40-150’si bir arada topluca 2-3 cm çapa ulaşan çiçekleri genellikle turuncu-sarı renklidir; kırmızı ya da beyaz açanları da vardır. Beyaz bir kabukla çevrili tohumlar ayçiçeğine benzer, ama ondan biraz daha küçüktür.
Yaprak, çiçek ve meyveleri kaynatılıp, Reunion’da yüksek tansiyon, Madagaskar’da dizanteri ve astım tedavisinde kullanılır.
Ağacın en ilginç özelliği, tohumlarının suyu temizlemesidir. 100 gram tohum bir litre suyun içindeki pisliklerin dibe çökmesini ve bakterilerin yüzde 99 oranında ölmesini sağlar.
Su temizleyici olarak amonyum sülfatın yerine geçebilecek durumdadır; bu konuda çalışmalar yapılmaktadır
Nil kıyısındaki Sudan köylüleri nehirden aldıkları suyu bu bitkinin tohumlarıyla temizleyip içecek haline getirirler.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ