Adaçayı

14 Eylül 2009
482 kez görüntülendi

AdaçayıAdaçayı
(Salvia officİMilis)

Ballıbabagiller familyasındandır. {Salvia “kurtarıcı”, officinalis ise “tıbbi”, “eczacılıkta kullanılan” demektir.)
30-75 cm boylarında, kışın yapraklarını dökmeyen, çok yıllık, hoş kokulu, otsu ya da çalımsı bitkilerdir. Gövdesi dört köşe kesitli, ince tüylü ve yeşildir, ikinci yılında odunsulaşır.

Yaprakları uzunca, yumurtamsı, kalın dokulu, yeşilimsi gri renklidir; alt yüzleri ince tüylü ve pürtüklüdür. Haziran-temmuz aylarında i iki dudaklı, morumsu-mavimsi çiçekler açar. Beyaz ya da pembe j açanları da olur. Koyu kahverengi, yumurtamsı küçük tohumları vardır.
Dünyanın sıcak ve ılıman bölgelerinde yetişen çok çeşitli türleri bulunur. Türkiye’nin özellikle batı ve güneybatı bölgelerinde, ama genel olarak her kesiminde 80 kadar türü bulunur. Bunlardan bazıları, Elma çalısı (S. fruticosa ve S. triloba), Kürt reyhanı (S. lisk adaçayı (S. sdarea), Yabani adaçayı (S. verbenaca), Yeşil adaçayı
multicaulis),

(S. viridis ya da S. horminurn), Dar yapraklı adaçayı (S. lavandulifolia), Yılancık (S. virgata), Yünlü adaçayı (S. aethiopis), Şalba (S. forskahlei)… gibi adlarla anılır. Adaçayı, tohumları aracılığıyla kendiliğinden çoğalır. Kültür yoluyla tohumdan ya da ana gövdeden alınan kalemlerle üretimi de yapılır. Gövde odunsulaşınca her dört beş yılda bir köklenip yerine yenileri ekilir-dikilir. İki bitki arasının 45-60 cm olması gerekir.
Tarihin çok eski çağlarından bu yana hekimler, yöneticiler, sonuçta insan soyu, adaçayını yanından ayırmamış; Romalılar kutsal saydıkları bu bitkinin hasadını törenler eşliğinde yapmışlardır. Bu her derde deva bitki için, 16. yüzyılda, “Bahçesinde adaçayı olan insan ölür mü!” gibi bir atalar sözü bile türemiştir. Bitkinin yaprakları mayıs-haziran aylarında henüz tazeyken toplanır, temiz, gölge bir yerde kurutulur, çay gibi demlenerek içilir.
Bileşiminde acı madde, tanen, tuyon, sineol ile borneoldan oluşan uçucu yağ bulunur. Yararları: Çay olarak içildiğinde iştah açar, sindirimi kolaylaştırır, hazımsızlığı giderir, idrar söktürücüdür, kadınların aybaşı rahatsızlıklarını giderir, düzenler, menopoz sıkıntılarını dağıtır, yorgunluğu giderir, gerginliği önler, gece terlemelerini azaltır, kanı temizler, kan şekerini düşürür.
Ilık adaçayı çayıyla gargara yapılırsa ağız ve boğaz iltihapları, anjinler iyileşir. Taze yapraklar ezilip lapa yapılarak yaranın üzerine sarıldığında iyileşme hızlanır. Taze yapraklı adaçayı ya da toz haline getirilmişi, dişlere sürülürse sağlamlık ve beyazlık sağlar.
Adaçayından günümüz tıbbı da yararlanmaktadır.
Ancak sakıncalı olduğu ya da kısıtlı kullanıldığı alanlar da vardır: Yüksek tansiyonu olanların adaçayından bir bardaktan fazla içmemesi iyi olur. Hamilelerle karaciğer iltihabı olanlara yasaktır; kabızlığa yol açabilir, emzikli kadınların da sütünü azaltabilir.
ADAÇAYI — Feuille de Savge – Salvia :
Adaçayı, Yorgunluk hariç aşırı terleyenlere adaçayından 12. gr alınarak 250 gr. Su ile kaynatılır. İçilirse terlemeyi keser, terlemeyi geciktirir. Boğaz ağrılarına iyi gelmektedir,

Sponsorlu Bağlantılar
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yukarı Çık