Kadınlar

Aromataz inhibitörleri olarak adlandınlan diğer ilaçlar, hormon tedavisinde tamoksifene alternatiftir. Menopoza girmiş kadınların yumurtalıklarında östrojen üretilmez ama aromataz adı verilen bir enzim yoluyla adrenalin bez­lerinde östrojen salgılanır.
Östrojen salgılanma sürecine aromatizasyon denir. Bu süreci durduran ilaçlara da aromataz inhibitörleri adı veri­lir. Anastrozol (Arimidex) denilen ilaç, östrojen üretimini önler; dolayısıyla genellikle menopoz sonrası dönemdeki kadınlarda kullanılır. Çoğunlukla göğüs kanseri yayılan kadınlara verilen ilaç, son araştırmalar doğrultusunda ös-trojene duyarlı erken dönem göğüs kanseri olan menopo­za girmiş kadınlarda da kullanılmaya başlamıştır.

Araştırmalar, bu ilacın tamoksifenden daha etkili oldu­ğunu, daha az yan etkiye yol açtığım ve uzun vadeli kul­lanımda genel sağlığı daha az etkilediğini göstermiştir. Ay­rıca rahim kanseri ve kan pıhtılaşmasından kaynaklanan damar tıkanıklığı ve felç riskini azalttığı gözlemlenmiştir. Tamoksifen gibi, aromataz da günde bir kere tablet şeklin­de alınır ve yine tamoksifen gibi, ateş basmasına ve mide bulantısına neden olur. Ancak tamoksifenin tersine, ara-motaz kemik yoğunluğunu azaltır ve kemiklerde kırılma riskini arttırır. Aynca östrojen salgılamasını bütünüyle durdurmanın, bilişsel işleyiş üzerinde istenmeyen etkilere yol açması söz konusu olabilir.

Östrojen salgılanmasını durdurmanın diğer yollan
Menopoz öncesi dönemde olan kadınlarda, östrojen hor­monunu kaynağında durdurmanın iki yolu daha vardır:

1. Yumurtalıklann ameliyatla alınması
2. Yumurtalıkların çalışmasına kimyasal yollarla ara veril­mesi.
Ne yazık ki, yumurtalıklann alındığı ameliyattan sonra, doğal östrojenin birincil kaynağı olan yumurtalıktan yerine koymanın imkânı yoktur. Aynca ameliyattan önce, bu işle­min göğüs kanserini durduracağının garantisi de verilemez.

Bu nedenle östrojen üretimine geçici olarak son veren ilaçlar üzerinde durmak gerekir. Bu ilaçlardan biri aslında endometriozis15 için üretilen, ancak göğüs kanseri için test edilen goserelindir (Zoladex olarak da bilinir). Östrojen sal­gısının azaltılmasını düzenleyen başka ilaçlar da vardır (LH-RH analoglar). Bu ilaçlar, menopoz öncesi dönemde­ki kadınlarda yumurtalıklann çalışmasını geçici olarak durdurmak için kullanılır. Ancak tedaviye başladıklannda menopoz dönemine yaklaşmış olan kadınlar, ilacı bıraktık-lannda yumurtalıklarının çalışmaması durumuyla karşıla­şabilirler. Bu ilaçlar, kemik yoğunluğunu azaltacağı için kı­sa süreli olarak kullanılmalıdır.

Bağışıklık tedavisi (biyolojik tedavi)
Biyolojik tedavi olarak da bilinen bağışıklık tedavisi, kansere karşı savaşmak veya tedavinin yan etkilerini azaltmak için, doğrudan veya dolaylı olarak bağışıklık sis­temini kullanır.
Kanser; bağışıklık sistemi bozulduğunda da ortaya çı­kabileceği için, bağışıklık tedavileri bu sistemi onarmak, gücünü arttırmak veya pekiştirmek üzere tasarlanır.

Herceptin (trastuzumab), monoklonal antikorlar (Mo-Ab) olarak adlandınlan yeni bir kanser ilacı grubuna aittir. Yayılmış ve ileri aşamada göğüs kanseri olan ve tümörleri aşırı miktarda HER-2 proteini üreten hastaların tedavisin­de kullanılır. Herceptin, göğüs kanseri hücrelerinin bölün­düğü ve büyüdüğü yollardan birine karışarak ve vücudun kendi bağışıklık sistemini pekiştirerek işler. HER-2, kanser hücresinin dışındaki sinyalleri içeriye taşıyan ve hücrelerin büyümesine yol açan bir büyüme faktörü reseptörüdür. Antikor olan herceptin ise, bu proteine tutunarak hücrele­rin bölünmesini ve büyümesini durdurur. Herceptinin ke-moterapi ilaçlarının göğüs kanseri üzerindeki etkisini art­tırdığı da gözlemlenmiştir. Dolayısıyla tek başına kemoterapiye cevap vermeyen kadınlarda kullanılabilir.

Herceptin, haftada bir kere damara kanştınlarak verilir. Tedavi yaklaşık bir saat sürer. Cidd>yan etkilerinin çok az olduğu gözlemlenmiştir. Fakat dikkate değer alerjik tepki­lere yol açabilir ve kalbe zarar verebilir. Oldukça yeni bir tedavi olmasına rağmen umut verici görünmektedir.