Badem

Reklamlar
Badem

Badem (Amygdalus communis)Gülgiller familyasındandır.
5-12 m boylarında, reçineli, genellikle eğri gövdeli; şubat ayında, daha neredeyse kar ortadan kalkmadan, aradaki güneşli günleri fırsat bilip, pembemsi beyaz çiçekler açan bir meyve ağacıdır. Çiçeklerden sonra mart başında çıkan uzunca oval yaprakların kenarları ince dişlidir, üst yüzleri koyu, altları nispeten açık yeşildir. Eğer don vurmadıysa, yapraklanmanın hemen ardından, çiçek gözlerinden hafif tüylü meyveler doğar.

Bunlar zamanla sertleşir, dış yeşil kabuk düşer, 3-4 cm boyunda tahta yapılı tohum-meyveler görünür. Bu tahta kabuk kırıldığında, bir ucu sivri, bir ucu geniş ve yassı; incecik, koyu sarı renkli bir zarla örtülü, beyaz renkli iç-badem ortaya çıkar. Tahta kabukların içinde genellikle bir, bazen de iki iç-badem bulunur.
Badem

Meyve lezzetle yenebiliyorsa, “Tatlı badem” (Prunus amygdalus dulcis) ya da kısaca “badem”; acılığından dolayı yenemiyorsa, “acıbadem” (Prunus amygdalus amara) denir. Her iki türün ağaçlarının ve meyvelerinin görünüş açısından birbirinden farkı yoktur. Acıbadem, tadının acılığı ve ezilince çıkardığı kokuyla diğerinden ayrılır.
Badem ağacı soğuğa karşı duyarlıdır. Şeftali ağacını andırır biraz. Ama ondan hem daha cüsseli, hem de daha uzun ömürlüdür. Bir badem ağacı bahçesinden 13 yıldan fazla ürün alınır.

Badem ağacının anayurdu İran ile Afganistan olmasına rağmen, Akdeniz havzasına, sıcak ve ılıman iklimlere iyi uyum sağlamıştır.
Bazı görüşlere göre de Çin’de uzun yıllar üretimi yapıldıktan sonra buradan Eski Yunan’a ve Romalılar’a geçmiştir.
Günümüzde en çok badem Güney Amerika, özellikle Kaliforniya ve Avustralya’da, Türkiye’de de Ege ve Akdeniz bölgelerinde yetiştirilir. Dünya badem üretiminin yaklaşık yarısı Kaliforniya’da gerçekleştirilir.

24 Temmuz 2004 tarihinde ülkemizin güzel ilçelerinden Datça’da bir “Badem Şenliği” düzenlenmiştir.
Badem, İncil’de Filistin’den gelen bir ağaç olarak anılır. Fransa’da 716’da diğer baharatlarla birlikte adı geçer. Frank kralı ve Kutsal Roma-Cermen imparatoru Charlemagne (742-814) da 812’de onun imparatorluk bahçesinde yetiştirilmesini emreder.

Badem ağacı, Eski Yunanlılar için bağlılığın ve platonik aşkın, Romalılar için doğurganlığın, Yahudiler için bilincin simgesiydi. Çinliler içinse kabuğu içindeki badem sonsuz hayatı besleyen dişi cinsin simgesidir. Bugün de dünyanın bazı yerlerinde genç evlilere çoluk çocuğa karışmaları için badem ikram edilir…

Acı ve tatlı; bademin, tıp tarihinde de yeri vardır. Ortaçağ’ın (5-15. yy) önemli ticaret mallarındandır.
Ünlü İslam Hekimi Razi (854-932) göğüs rahatsızlığı için badem yemeyi, üzerine bal şerbeti içmeyi önermiştir.

Tatlıbademin bileşiminde potasyum, fosfor, kalsiyum, magnezyum, demir, çinko gibi mineraller, B1, B2, B3, B6 ve E vitaminleri, yağ ve karbonhidrat bulunur.

Acıbademde bulunan amigdalin adlı glikozit parçalanınca, siyanhidrik asit adlı çok zehirli bir bileşik ortaya çıkar.
Tatlıbademden çıkarılan yağ, dışardan yara ve yanıklara sürülür, yumuşatıcı ve iyileştirici etki gösterir. Bebeklere de eşit miktarda balla karıştırılıp kahve kaşığıyla verilirse kabızlık tedavi edilir.

Çerez olarak güçlü bir besin olduğu için kan yapar, kolesterolü ve kan şekerini düzenler, balgam söktürür, cinsel isteksizlikler giderir. Emzikli annelerin sütünü artırır.

içerdiği E vitamini dolayısıyla kalp krizi tehlikesini azaltır.
Badem ağacının ve badem kabuklarının tozlarının karıştırıldığı ılık banyolar vücudu dinlendirir.
Acıbadem tohumlarının idrar söktürücü, kurt düşürücü, öksürük kesici, göğüs yumuşatıcı etkileri vardır.
Ama dikkat, 4-6 taneyi geçmemesi koşuluyla! Yüksek doz tehlikelidir. 8-10 tane acıbadem zehirlenmeye yol açabilir! 20 tohum dolaylarıysa öldürücüdür.

Yağ elde edildikten sonra kalan acıbademin küspesi de hayvanlar için zararlıdır!
Badem ağacının taze dallarının kabukları, yaprakları, çiçekleri de şifalıdır. Suda kaynatılıp yemeklerden önce günde üç kez birer bardak içildiğinde, karaciğer yetmezliğine, göğüs hastalıklarına iyi gelir.

BADEM Amygdalus

Badem, kuru üzüm ve şekerle birlikte tüketilirse tükürükten dertli hastaya şifa verir tükürüğü keser, göğsü balgamdan temizler damar tıkanıklarını açar.

Devamlı tüketildiğinde kilo aldırır, vücudun direncini muhafaza eder, koku almaya kuvvet verir; idrar yanıklarına birebirdir.

Badem, gözü kuvvetlendirir, karaciğer ve dalağın tıkanık damarlarını açar.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ