Domates

Domates

DOMATESDomates
Patlıcangiller familyasındandır.

150 cm’ye kadar boylanabilen, dik ya da sarılıcı, bir yıllık, otsu bir bitkidir. Gövdesi ve dalları az çok tüylüdür, ince keskin bir kokusu vardır. İlkbahar-yaz aylarında küçük sarı çiçekler açar. Çiçekler solup dökülünce yerlerinden cinsine göre 2-10 cm çapında domates meyveleri çıkar. Başlangıçta yeşil olan meyveler olgunlaştıkça sararıp kızarır ve tam olgun halindeyken genellikle kırmızıdır.

Anavatanı Meksika ve Peru olan domates uzun yıllar zehirli sanılarak yenmemiştir. Yasaklı dönemi 1500’lü yıllarda sona ermiş, pişirilerek usul usul yenmeye başlanmış; 1700’li yıllarda ilk kez Fiorentinalı bir aşçı onu çiğ olarak salatalarda kullanmış ve günümüzün bu vazgeçilmez sebzesine ancak böyle gün doğmuştur.

Dünyada en çok domates üreten ülkeler ABD, Rusya, italya, Çin, Türkiye ve İspanya’dır. Türkiye’nin bütün bölgelerinde domates yetiştirilir; ama Akdeniz, Ege ve Marmara bölgeleri ön sıralarda yer alır.
Türkiye’de üretilen domatesin % 70’i sofralıktır, yaklaşık % 30’u ise sanayide değerlendirilir. Sanayi tipi domates en çok Karacabey, Mustafakemalpaşa, Susurluk ve Manyas’ta yetiştirilir.

Sanayi tipi domatesten öncelikle salça, ketçap, sos, domates suyu, domates konservesi elde edilir; bunların dışında püre, turşu, reçel yapılır.
Domateste protein, A, C, E ve B grubu vitaminler, potasyum, kalsiyum, fosfor ve sodyum, demir, selenyum gibi mineraller bulunur.

Çiğ ve pişmiş olarak yenildiğinde; kansere, romatizmaya, böbrek ve mesane taşlarına, yaşlanmaya karşı bir panzehir yerine geçer. Karaciğerin, dalağın, kan dolaşımın, sindirimin dengelenmesi, gözlerin korunması, kanın zararlı maddelerden arındırılması da, yüzyıllar önce zehirli sanılan domatesin marifetleri arasındadır…

Bilim adamlarına göre kansere karşı en etkili sebzelerden biri domatestir. Prof. Dr. Erkan Topuz, domatesin sağlık için yararlı etkileriyle ilgili olarak şöyle demektedir: “Domatesin içinde bulunan likopen ve selenyum genellikle prostat kanserinde, meme kanserinde, kolon kanserinde, mide kanserinde etkilidir ve bunlar ispat edilmiştir. Bunun dışında sayabileceğimiz pek çok kanser türünde domatesin etkisi fazladır.

Biz hastalarımıza günde 4-5 tane domates yemesini tavsiye ederiz veyahut likopeni dışardan hap olarak da alabilirler.”
Ayrıca, dikkatli ve az kullanmak şartıyla, domates bitkisinin yapraklarının kaynatılıp içilmesi de kanı temizler.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ