Üşütme, çarpma ve burkulma gibi sebeplerden meydana gelen diz ağrılarını tedavi için:

*  Diz zeytinyağı ile ovulur, yünle sarılır. Diz, balık yağı ile ovulduktan sonra, yıkanmamış yünle sarılır.

*  Karalahana yaprağı sıcak ütü ile yumuşatılır. Ağrıyan kısma zeytinyağı sürüldükten sonra, yumuşatılan kara lahana yaprakları ağrıyan bölgeye sarılır, üzeri hava almayacak şekilde kapatılır.

Bu uygulama her gece tekrarlanır. Yapraklar uygulama esnasında, taze olarak ütülenmelidir.

*  Bir miktar kuru incirle aynı miktarda kuru papatya, bilenderde ezilerek iyice karıştırıldıktan sonra, yarısı kadar çemen ilave edilerek tekrar karıştırılır. Daha sonra tereyağı ile merhem haline getirilir ve dize sarılır.

* Ballıbaba yaprak ve çiçekleri ezilerek lapa şekline getirilir ve ağrıyan dize sarılır.

Göz Akıntısı: Gözde cerahatli akıntı daha çok bakteri türü minicanlıların yaptığı enfeksiyonlardır. Mukoid akıntı, kimyasal etkenlerin gözü tahriş etmesine bağlıdır. Aynca virüs etkenli iltihaplanmalar, allerjik durumlar da akıntı nedenidir.

Göz Ağrısı: Göz ya da göz çevresindeki ağrılar arasında:

1. Gözde yabancı cisim,

2. Korneanın soyulma ve zedelenmesi,

3. Göz kapağının ivegen yangıları,

4. Göz yuvası ve çevre yangısı,

5. İvegen göz yaşı kesesi ve kanalı yangılan,

6. îvegen iris yangısı,

7. Glokom, sonunda görülür.

Göz Bebeğinde Beyaz Leke Olması: Gözbebeğinde beyaz leke doğuştan kataraktın, göz merceği arkası damarlanmalar sonucu olur. Aynca göziçi enfeksiyonlar retinoblastonu da etkenler arasındadır.

Görme Bozuklukları: Bebekte görme bozukluğu sinir sistemi olaylarına bağlı olduğundan çok önemlidir. Merkez sinir sistemi anormallikleri, ileri derecede miyopluk, göz merceğinde mat alanlalann bulunması, doğuştan nistagmus görme bozukluğu nedenleridir. Büyük çocuklarda daha çok kırma kusuru olarak görülür.

Bu gibi göz belirtilerinde zamanında muyane çok önemlidir.

Gözdeki  yabancı cisimler, pamukla alınır. Yabancı cismin toz v.b. maddelerin en sık yerleşim gösterdiği bölge üst göz kapağı alt kenarıdır. Göz kapağının çevrilmesi ile bu yabancı cisim, çıkarülabilir. Ancak gözle ilgili uygulamayı yapan kişinin ellerinin çok temiz olması gerekir. Yakında Sağlıkevi ebesi ya da Sağhkocağı varsa oraya çocuğunu götürmek çok daha iyidir. Çünkü orada kullanılan araçlar mikropsuzdur ve sağlık görevlileri uygulamayı yapabilecek şekilde yetiştirilmişlerdir.

Göze bir yabancı cisim batmış-sa çıkanlmaz, hemen bir hekime götürülür. Çünkü göze batan bir cismin çıkanlması, düzeltilmesi güç hasarlara yol açar.

Eğer gözün korneasına sıçrayan bir cisim varsa, çocuğun elleriyle gözünü ovuşturması engellenir. Göze bol miktarda serum fizyolojik damlattıktan sonra hemen hekime iletilir. Hekim özel araçlarla bu yabancı cisimlerin yerini bulur, gözü zedelemeden onu alır. Eğer göz ovuşturulacak olursa, sert kısmında meydana gelen soyulmalar derin yaralanmalara yol açar.

Göz Kapağının Morlukları: Göz kapağındaki şiddetli morarmalar, soğuk kompreslerle tedavi edilir. Hem ağnyı hem de kanamayı önler. Daha az şişlik meydana gelir. 24-28 saat sonra sıcak kompresler kanamanın kolayca emilmesini sağlar. Göz kapağı morluğunu ortadan kaldırır.

Göz Yuvası Kırıkları: Kazalar sonucu göz yuvasını oluşturan kemiklerde kmk olur. Eğer kemiklerde yer değiştirme yoksa, sadece çatlak, biçiminde ise nekimler farklı öneri yapacaktır. Ama ayrılma, kopma varsa, ameliyatla onanm gerekir. Özellikle çarpmalardan sonra gözde dışarı doğru belirme, ya da fırlama varsa, göz kaymaları söz konusu ise hemen hekime başvurulmalıdır. Göz yuvası kırıkları diğer kafatası bölgesi kırıkları ile birlikte olabilir. Hastaların bu yönden de değerlendirilmesi gerekir.

Göz Küresinin Zedelenmesi: Göze doğrudan gelen yumruk ve kunt travmalar goz yuvarlağının zedelenmesinin en önemli nedenlerindendir. Göz merceğinin yerinden kaymasına, gözde damar tabakanın ödemine, kanamalara, göz tabakalarının birbirinden ayrılmasına yol açar. Hastalıktan kuşkulanmak için görme keskinliğinin yitirilmesi, görülen cisimlerin bulanıklaşması, yeterlidir. Ayrıca hekim muayene sırasında herhangi bir anormallik olup olmadığını anlar. Eğer göz dibi yeterince değerlendirilir görmede de bir kusur olmazsa gözde pek önemli bir sorun olmaz. Ama göz dibinde onarma! bir takım bulgular belirlenir. Hastanın görmesiyle ilgili sorunlarda ortaya çıkar ise hemen tedaviye girişilir.

«Karın ağrısı»ndan yakman çocuk, ağrıyan yer olarak genellikle göbek bölgesini gösterir. Bunun teşhise hiç bir yardımı olmaz. Hekim için ö-nemli olan, annenin, karm ağrısının özelliklerini belirleyebilmesidir. Ağrıların şiddet ve süreleri değişiktir (birkaç dakikadan birkaç saate). Ağrıyla birlikte ateş ya da sindirim bozuklukları (kusma, ishal, kabız) görülebilir.

Çocuğa ve ana-babasma yöneltilen sorularla, küçük çocukta çok nazik olan karm bölgesinin muayenesiyle ve genel muayeneyle, belirli bir nedeni ortaya koyacak belirtiler aranır. Çoğunlukla, ağrılar dışında her şeyin normal olduğu saptanır. Önce ivegen ağrı nedenleri araştırılır, genellikle de bulunur; süreğen ağrıların nedenleri çoğunlukla ruhsaldır.

İVEGEN KARIN AĞRILARI

A.B.D’li çocuk hekimi Brenneman, «40 yıllık deneyimden sonra, çocuklardaki ivegen karın ağrılarını, öteki bütün çocuk hastalıklarından daha çok kuşku ve kendime güvensizlik içinde ele alıyorum» demektedir.

Gerçekten, ana-babaları olduğu kadar çocukları da korkutan ve derhal giderilmesi gereken bu ağrılı belirtiler karşısında, her şeyden önce cerrahi girişim gerekip gerekmediği saptanmalıdır. Cerrahi girişim gerektiren nedenler, nispeten az ras-lanmakla birlikte, acil önlem gerektirirler.

Cerrahi girişim gerektiren nedenler

Çocukta ivegen apandis iltihabı (akut apandisit), annelerin de,hekimlerin de başlıca korkularından biridir. 3 yaşından önce pek görülmemekle birlikte, görüldüğü zaman bu dönemde teşhisi güçtür. Genel olarak, ateş, kusma, kabız ve ağrı birliktedir. Ağrıların özelliği, şiddetli ve sürekli olmalarıdır. Karm bütünüyle ağrımakla birlikte, ağrı özellikle sağ alt bölümdedir.

Belirtiler bazen yanıltıcıdır; ivegen apandis iltihabı teşhisi koymak güç olabilir. Bu konuda, kanda akyuvarların incelenmesi bir kanıt sağlamakla birlikte, asıl teşhis öğesi karnın elle muayenesidir. Ameliyat yalın, katlanılması kolaydır; ayrıca apandisin patlaması sonucu karm zarı iltihabı tehlikesi de büyük olduğundan, kesin olmasa bile ameliyata başvurulabilir.

İvegen barsak düğümlenmesi 8 aylık erkek çocuklarda görülür. Ağrı apansızın gelir, çok şiddetlidir. Çocuk bağırır, bacaklarını karnına çekip iki büklüm olarak kıvranır, acısı yüzünden okunur. Sonra, birkaç dakika süreyle rengi solar ve çocuk sakinleşir; bunu yeni bir nöbet, izler. Barsak düğümlenmesinin başlıca niteleyici özellikleri, bu tek-rarlamalı nöbetlerle, gerçek ve şiddetli sancıdır. Nöbetlerin başlangıcından hemen sonra makattan, kaka olmaksızın, kan gelir.

İvegen karm ağrılarının cerrahi müdahale gerektiren başka nedenleri de vardır (kasık fıtığı boğulması, v.b.).

Öteki nedenler

Bunlara, cerrahi girişim gerektiren nedenlerden çok daha sık raslanır. Çocukta sık sık sindirim bozukluğu olur. Sindirim bozukluklarının yanında, genellikle kusma ve ishal de vardır. Ağrıların şiddeti değişiktir. Şiddetli kabız da ağrı yapar; lavmanla barsakların boşalmasını sağlamak, kabız ağrılarını geçirir.

Mikrop ve virüslere bağlı hastalıklar da,çoğunlukla ivegen karm ağrılarına neden olurlar. Bunlar arasında üst solunum yolları enfeksiyonlarına (anjin, burun-boğaz iltihabı, kızamık, kabakulak) sık raslanır. İvegen mezenter lenf düğümleri iltihabı, özel bir durumdur: Bu hastalıkta, ince barsağm tutunma yeri (mezenter) çevresindeki ve kalın bar-saktaki karın içi lenf düğümleri şişer. Lenf düğüm-lerindeki bu büyümenin nedeni çeşitli mikroplar özellikle de adenovirüsler olabilir. Klinik belirtiler çoğunlukla, ivegen apandis iltihabı belirtilerinin aynıdır. Kuşkulu durumlarda tek çıkar yol, teşhisi sağlamak için ameliyata başvurmaktır.

Pnömokoklarm neden olduğu zatürre, virüs kökenli akciğer hastalıkları, kalp zarı iltihaplan ve zatülcenp de karın ağrılarına yolaçar. Sidik yolları enfeksiyonlarında da sık sık karın ağrısı görülür; ağrı bazen hastalığın tek belirtisi olabilir. Enfeksiyonun sidik sistemind-e olduğunu gösterecek belirtilere çocuklarda raslanmaz.

Virüs kökenli karaciğer iltihapları da karın ağalarıyla başlayabilir; sarılık daha sonra ortaya çıkar. Bu arada, ivegen eklem romatizması ve alerji kökenli purpuranm da ivegen karm ağrılarına yol-açtığı unutulmamalıdır.

SÜREĞEN KARIN AĞRILARI

Organik nedenler:  Karın ağrıları süregenleştiğinde, hele belirtiler belirli bir yöndeyse, karın içinde organik bir bozun aranması gerekir. Böbrek yolları bozuklukları, ağrıdan çok enfeksiyon belirtileri verdikleri halde, oldukça sık rasla-nan taş ve boşaltım sisteminde oluşum bozukluğu olasılığı akla gelmelidir.

Buna karşılık mide-onikiparmak barsağı ülserleri, safra kesesi hastalıkları, barsak ve pankreas anormallikleri, çocuklarda pek görülmez. Karın dışında yeralan organik bozunlar da, karın ağrıları yapabilir. Beyin urlarında görülen kafa içi basınç artışı da karın ağrılarına neden olur; ama oldukça ender raslanır.

Bazı sara nöbetleri de, davranış ve bilinç bo-zukluklarıyla birlikte kısa süreli, çoğunlukla tek-rarlayıcı karın ağrıları yapabilir. Yarım baş ağrılarında çoğunlukla ağrı ve kusma da görülür; çocuklarda yalnızca karın ağrısı biçiminde belirti veren yarım baş ağrısı nöbetleri olduğu sanılmaktadır. Yukardaki nedenlerin sözkonusu olmadığı anlaşılırsa ve karm ağrıları bazen aylarca sürecek biçimde süregenleşmişse, gerçeklik sorunu ortaya çıkar. Çünkü bazı çocuklar, başlarından ya da karınlarından yakınarak dikkat çekmeye çalışırlar. Bu durumda, sorulan sorulara verdikleri yanıtların günden güne değişmesi, «sözde» ağrıların belirli bir özellik göstermemesi ve çoğunlukla tatillerde «geçmeleri» anlamlıdır.

Taklitçileri ortaya çıkarmak her zaman kolay olmaz: Bazı çocuklar, hiç bir organik neden olmaksızın gerçekten belirsiz ve değişken ağrılar duyabilirler.

Karın boşluğundaki organlarda (karaciğer, mide, safra kesesi, bağırsaklar, dalak, idrar kesesi, yumurtalıklar gibi) meydana gelen rahatsızlıklar, karın boşluğunda ağrıya yol açar. Uzun süreli ağrılarda mutlaka hekime görünmelidir.

Hazımsızlık, üşütme ve bağırsak bozuklukları sebebiyle meydana gelen karın ağrılarında aşağıdaki bitki formüllerinden istifade edilir.

Tedavisi:

* Bir cezvede kaynatılan nane ve limondan, günde 3 - 4 defa birer bardak içilir.

* Kaynamakta olan bir bardak suya, bir miktar kekikle aynı miktarda adaçayı karışımından bir tutam konur, bir dakika daha kısık ateşte demlenmeye bırakılır. Karışım daha sonra balla tatlandırılarak içilir.

* Kaynamakta olan iki bardak suya, zencefille aym miktarda tarçın karışımından birer tatlı kaşığı konur, bir dakika kısık ateşte demlenmeye bırakılır. Karışım daha sonra balla tatlandırılarak, günde dört defa -sıcak olarak- birer çay bardağı içilir.

* Bir tatlı kaşığı toz anasonla bir çay kaşığı küçük Hindistan cevizi tozu, iki bardak suda bir dakika kaynatılır. Karışım balla tatlandırılarak günde 3 – 4 çay bardağı içilir.

* Karın çörekotu yağı ile ovulur, üzerine yünlü bir bez sarılarak yatılır. Karın papatya yağı ile ovulur, üzerine yünlü bez sarılarak yatılır. Bir çay kaşığı papatya yağı içilir.

* Kaynamakta olan yarım litre suya, bir miktar rezene ile aynı miktar

da papatya karışımından bir kaşık konur, kısık ateşte beş dakika kaynatılır. Daha sonra balla tatlandırılarak, sıcak olarak günde 3 - 4 çay bardağı içilir.

* Bir miktar kimyonla, aynı miktarlarda defne tohumu, anason ve papatya birbirine karıştırılır. Kaynamakta olan bir bardak suya bir tatlı kaşığı konur. Beş dakika kısık ateşte demlendikten sonra balla tatlandırılarak günde iki bardak içilir.

Ağrılar bazen bir kalp kası (miyokard) enfarktüsünün sonucu olabilirler. Bu durumda, göğüs anjininin yol açtığı ağrılarla aynı bölgede duyulmalarına karşılık, bir çaba harcanmaksızın oluşurlar, son derece şiddetlidirler ve kişide hemen öleceği duygusu uyandırırlar.
Ayrıca genel durumun ciddi biçimde bozulmasıyla birlikte görülürler.
Ağrılar kalp dışzarı (perikard) kökenli olabilirler, bu durumda şiddetleri kişiden kişiye değişir; özellikle, derin soluk alma sırasında artmalarıyla belirlenirler.

Sağ kalp yetmezliğinin özel bir ağrısı vardır; kalp önünde değil, sağ kaburgalar ardında duyulur ve bir çaba harcama sırasında ortaya çıkar; sözkonusu olan, çaba harcama sırasında gelen bir karaciğer ağrısıdır; buna bazen bulantı ve çarpıntılar eşlik eder.Bununla birlikte, bütün kalp önü bölgesi ağrıları kalp kökenli değildir.
Genellikle kadınlarda, sinirli ve heyecanlı kişilerde sık sık kalp önü bölgesi ağrıları görülür. Bunlar sinirsel kökenli ağrılardır; şiddetleri değişiktir; çoğunlukla boğazda bir sıkışma duygusunun ve çarpıntıların eşlik ettiği çimdiklenme ya da iğne batması duygusu uyandırırlar. Bu ağrıların kendi başlarına hiçbir ciddi yönleri yoktur ve önemleri bazen bir göğüs anjinini taklit etmelerinden ileri gelir.
Bütün bunların yanısıra, romatizma ya da kesmik hastalıkları da bir göğüs ağrısına neden ola bilir.