Kara Kavuk

Kara Kavuk

Papatyagiller ailesindendir. Diğer isimleri Sakızlık (İsparta, Konya), Karakavlık, Çıtlık (Sivas).Garagavuk, Çengel sakızı.

30 ile 130 cm (santim) uzunluğunda, tabandaki 15 cm 8santim) uzunluğundaki bölümü tüylü, sert, sık dallı, yeşil gövdeli; altta parçalı rozet, yukarıda bütün, nadiren dişli kenarlı küçük yaprakları olan; Haziran ve Eylül aylarında dal uçlarında tek veya 2 veya 4’ü bir arada, 8 ile 10 mm çapında, sarı çiçekler veren; etli, koyu renk kazık köklü, beyaz sütlü,  iki veya çok senelik, otsu bir bitki türüdür.
kara-kavuk-
Anayurdu Asya ve Avrupa’dır. Dünyanın pek çok yerinde 0 ile 1500 metrelerde bulunur.

Avrupa ve Asya’da 3 ile 4 yıl yaşarken, doğal düşmanlarının olmadığı Avustralya’da 20 yıldan fazla yaşaya bilir. Sadece bir gün açık kalan çiçeklerinden, iki hafta sonunda toprağa 10 ile 12 bin tohum serpilir. Bir senelik bitkilerden yılda 300, olgun ve büyük bitkilerden 20 binden fazla tohum elde edilir. Bu sebeplerle Amerika ve Avustralya’da karakavuğa karşı biyolojik mücadeleyapmayı düşünüyorlar. ABD’de 3 ile 5 milyon hektarlık tarım arazisinde ve mera karakavuk istilası altındayken, bitki Fransa’nın bazı bölgelerinde koruma altına alınmıştır. Eylül ve Nisan aylarında toplanan taze dalları salata olarak tüketilir. Karahindibaya benzer acımsı tadı vardır, hoş bir salata olur!

Kök ve gövdedense sakız elde ederler. Bunun için bitki sökülür, dalları yere, kökü havaya gelecek şekilde oturtulur. Kökten anında sızan süt 4 ile 5 saat içinde güneşte sertleşip sakız kıvamına gelince  ise toplanmaya başlanır.

Karakavuğun sakızını çiğnemek mideyi yumuşatır ve rahatlatır, sindirimi kolaylaştırır. Ayrıca yaralara iyi gelir.

Özel not: Tarlamızın fazla sürülmeyen sarp yamaçlarında bulunan ve büyüklerimizce hep bir yakınmayla anılan karakavuğun yıllar sonra karşıma şifalı bitki ve leziz bir salata olarak çıkması ne ilginç Tarlamızın onun bolca bulunduğu, palamut menengiçleri ve  meşelerle tarımı iyice zor olan, sarp kesimi için “sürmeye değmez” anlamında “Karakavuğun için” derlerdi. Biz çocuklarınsa karakavuklara gizli bir ilgisi vardı. Sakızına bayılırdık çünkü O zamanlar ortalığı böyle hazır sakızlar sarmamıştı! Menengiçten sakız elde etmek çok güçtü, üstelik onun sakızı şişirilip patlamazdıda. Karakavuğunki ise bayağı iyi şişerdi. Ey sevgili Hatice, Mehmet, Zeynep ve Dara: Babam, Annem ve Ablam! Meğer hep birlikte ne güzel bir şiir yaşarmışız

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ