Göz kapakları kenarlarının iltihaplanma ve kepeklenmesine veya kirpik diplerinin şişme ve iltihaplanmasına, göz kapağı iltihabı veya arpacık adı verilir.

Tedavisi: Kaynamakta olan bir cezve suya

bir kaşık papatya konur, buharında 15 dakika durulur. Sarımsak ikiye bölünür, iç kısmı ile kirpik dipleri silinir. Göze ismit sürmesi sürülür.

*    Gözler ‘Serum fızyolojik’le (tuzlu su) sıkça yıkanır.

*  Bir bardak suya bir kaşık nişasta konulduktan sonra lapa haline gelinceye kadar kaynatılır. Ilınınca gözdeki arpacık veya iltihaplı kısım üzerine konur ve bir saat kadar bekletilir. Daha sonra ılık su ile yıkanıp temizlenir.

*  3 gr. asit borik, kaynamakta olan 100 cc. suda eritildikten sonra, gözler bununla pansumanları yapılır.

Göz tansiyonu, göz içi basıncının artması sonucu ortaya çıkan çok tehlikeli bir göz hastalığıdır. Gözde çok şiddetli ağrı olur, görme kabiliyeti azalır, bazen körlük bile meydana gelebilir. Gözde meydana gelen tansiyon için hekim tedavisinin yanı sıra şu bitkisel karışımlara da başvurulabilir.

* Karadeniz’de üretilen ve deli bal denilen baldan gözlere günde iki defa birer damla damlatılır.

*  Bakla tohumları un haline getirilir. Gül suyu ile karıştırılarak lapa kıvamına sokulur ve gözler üzerine konur. Gözler 1 – 2 saat sonra gül suyu ile yıkanıp temizlenir.

Bu gibi şikayetlerle ilgili aşağıdaki bitki formülleri kullanılır.

Tedavisi: * Kaynayan

bir bardak suya bir tutam mayıs papatyası konur, gözler bu suyun içine 10 dakika kadar açılıp kapatılır.

* Yeşile, doğaya ve çiçeklere baldır.

*  Yeni doğan bebeklerin gözüne anne sütü damlatılır.

*   Gözler, önce kaynatılıp sonra ılınmış sütle yıkanır veya bu sütten göze 2 – 3 damla damlatılır.

*  Patates veya salatalık dilimlenir ve göze konularak yatılır.

*  Gözlere ismit sürmesi çekilir.

*   Gözler misvak suyuyla yıkanır veya misvak suyu göz kadehine konur, gözler su içinde açılıp kapatılır.

*  Bir miktar badem yağı ile aynı miktarda Hint yağı karıştırılarak, kirpiklere ve kaşlara sürülür.

*   Küçük bir kavanozun yarısına kadar kokulu gül konur, üzeri örtülecek şekilde badem yağı ile doldurulur. Güneşte üç hafta bekletildikten sonra gözlere ve gözaltı morluklarına sürülür.

*   Gözler soğan suyu ile silinir. Gözlere üç defa, ikişer damla limon suyu damlatılır veya gülsuyu pansumanı yapılır.

*  Kaynamakta olan bir bardak suya yarım demet maydanoz konur. Bir dakika daha kaynatılır, sonra ılınması beklenir. Gözler bu suyla yıkanır veya gözlere göz kadehi ile pansuman yapılır.

*   Gözlere, günde üç defa ikişer damla, keme mantarı suyu damlatı-

lır. Gözlere 1 – 2 damla bal damlatılır. (Bilhassa anzer balı gözler için çok şifalıdır.)

*  Bir miktar marul robottan geçirildikten sonra, her gün yatmadan önce suyundan bir fincan içilir.

*  Her gün sabah ve akşam birer bardak bal şerbeti içilir.

*  Taze mantar ikiye bölündükten sonra, iç kısmı göze sürülür. Gözlere çörekotu yağı damlatılır veya çö-rekotu yakılarak sürme şeklinde gözlere sürülür.

*  İsmit sürmesiyle çiğ mantar suyu karıştırılır, gözlere sürülür. İsmit sürmesi bal şerbeti ile sulandırılarak gözlere sürülür. Bu karışım baş ağrısına da şifalıdır.

*   Miskle karıştırılarak seyreltilen sürme, göze inen perdeyi inceltir, görmeyi kuvvetlendirir.

*  Gözler tuzlu su ile (serum fizyolojik) yıkanır veya göze damla şeklinde damlatılır.

* Zencefil kökü yenir, çayı ile gözlere pansuman yapılır.

*  Bir tatlı kaşığı günlük balla karıştırılarak yenir. Pişmemiş taze kabak dilimlenir, kabuğun alt kısımları göze konur. Kabak kabukları 2 - 3 saat gözlerde kaldıktan sonra, gözler gül suyu ile temizlenir.

Çok kere gözyaşı kanalı yangılandığı için yaş burna akamaz. Gözün içine akar. Tedavi şekli çoğunlukla ameliyattır. Ameliyat yapılıncaya kadar antiseptik pansumanlar ve göz merhemi ile sargılar uygulanır.

Çocukta meydana gelecek göz yaşı hastalığında hekime iletmede gecikilmemelidir. Göz yaşı salgısının fazlası gözyaşı kanalı ile burna akar.

Eğer bu kanal tıkanacak olursa göz yaşı sürekli gözün dışına akar. Tıkanıklık doğuştan ya da sonradan iltihaplanmalara bağlı olarak meydana gelir.

Özellikle akşamları ışık altında çok çalışmak zorunda kalan öğrenciler için saatçi, muhasebeci gibi gözlerini çok kullanan kişiler yorulduklarını hissettiklerinde veya gözlerinde yanma olduğunda bilhassa öğle tatillerinde ve akşamları eve gittiklerinde gözlerine süte batırılmış pamuk veya gazlı bez koysunlar onbeş dakika kadar sırtüstü yatsınlar gözlerinde yorgunluktan eser kalmayacaktır.

İleri ülkeler, çocuklarını göz sağlığı ile ilgili sorunları zamanında tanımaları ve gözlerini korumaları için küçük yaştan itibaren eğitirler. Toplumumuzda da öğretmenler ana ve babalar, bu konuda bilgili kılınmalıdır.

Gözümüzün sağlığını korumak için yapılacak çok şey vardır. Okurken ışığın kitabın üzerine düşmesine, doğrudan göze gelmemesine dikkat edilmelidir.
Pencere ya da lambadan gelen ışığın, sağdan, soldan gelmesi önlenmelidir. Eğer sağ elle yazılıyorsa ışık soldan, sol elle yazılıyorsa sağdan gelmelidir.

Bu,gövdenin yazılan ve okunan şey üzerine gölge yapmaması için gereklidir. Okurken kitap gözlerden 30 – 35 cm. uzakta tutulmalıdır. Televizyon seyrederken çok yakın oturmamalı, odada hafif bir ışık bulunmalıdır.

Karanlık bir odada televizyon seyretmek gözleri yorar. Gerek karanlık, gerekse parlak ışıklı bir odada televizyon seyretmeye çalışmak iris kaslarının yorulmasına neden olur. Sürekli baş ağrılarından yakındığı gibi gözdeki kırma kusur oranının artmasına da yol açar. Televizyon ekranının da çok karanlık olmaması gereklidir.

Okuma, yazma ya da televizyon seyrettikten sonra, gözü birkaç dakika kapatarak dinlendirmelidir. Bu göz kaslarının yorgunluğunu piderecek yararlı bir yöntemdir.

Hipermetrop: Tanısı zordur. Hekim özel yöntemler kullanmak zorunda kalır. Çünkü çocuklar hipermetropluğu büyüklere göre daha kolay telafi eder. Ancak baş ağnsı, çabuk yorulma, yakın çalışmada göz kaslarında ağrıların olması önemli belirtilerdir.

Astigmat: Astigmatizmde de çocuk gözlerini ortaya doğru kaydırarak görmek ister, Astigmatlıkta görme bulanıktır. Çocuk bu bulanıklığı gidermeye çalışır. Sıklıkla göz ve bas ağrılarından yakınır. Uygun gözlük seçimi en önemli tedavi yöntemidir. Ancak çocuk hekimleri çok dikkatli bir değerlendirme yaparlar. Çocukların gözlerine niteliği belirsiz camdan ya da plastikten yapılmış oyuncak gözlükler takılmasının görme kusurlarını arttırdığı bilinmektedir.

Göz Kapağı Keseleri: Göz kapağında kese varsa hemen dikilmesi gerekir. Ancak göz kapağı dikişlerinin yapılabilmesi için mikrop kapmadan hekime iletilmesi gerekir. Kesinlikle tendürdiyot gibi maddeler sürülmez. Temiz ve yumuşak göz pamuğu ile örterek hemen hekime iletilir.

Gözün Ön Odacığında Kan Olması: Darbeler sonucu göz ön odacığında kan birikimi olur. Sık görülen çocuk yaralanmasıdır. Hemen hastahaneye yatırılmalıdır. Genellikle altı gün içerisinde ikinci bir kanama olur. Glokom gelişmesine yol açabileceği için zamanında göz hekimine iletilmelidir. Hekimler özel araçlarla ön odada gerçekten kanama olup olmadığını belirler. Hekim, çocuğun iki gözünün de özel bandajlarla kapanmasını isteyebilir. Bundan endişelenmemek hekimin önerilerini yerine getirmek gerekir. Çocuk iki gözü birden kapatıldığı için huzursuz olabilir. Onun, sakin tutulmasına çalışılmalı, hekim isteyene dek bandaj çıkarılmamalıdır. Hekim bu uygulamayı yaparken, çocuğa yatıştırıcı bazı ilaçlar da verir.

Göz Yanıkları: Göz kapağı yanıklar, diğer vücut bölgelerindeki yanıklar gibi tedavi edilmelidir. Ancak göz kürelerinin cerahatlanmasından korkmak gerekir. Sıklıkla göz kapağı yanıklarında hekim antibiyotikli bazı merhemlere başvurur. Çünkü yanık bölgesindeki minicanlüar kolayca göze atlayabilir. Eğer yanık iyileşmesi sırasında göz kapağında çekilmeler meydana gelmişse plastik ameliyat ile onarımına çalışılır. Kornea ve konjunktivanın kimyasal yanıklarında gözün nötr bir sıvs ile bol bol yıkanması gerekir. Bu musluk suyu, serum fizyolojik (ampul ya da şişede satılan tuzlu serum) ya da bu amaçla hekimin özel olarak hazırlattığı sıvılar olabilir. Yıkandıktan sonra hemen hekime iletilmelidir. Hekim göz içerisinde kimyasal tortuların ve madde kalıntılarının bulunup bulunmadığını araştırır. Daha sonra gözdeki haraplanmanın derecesini belirleyerek, giderilmesi için neler yapıl ması gerektiğini söyler.

Gözün kimi zaman mor ötesi ışınlar sonucu yanıkları olabilir. Mor ötesi ışınlarıyla yanması, sürekli karlı bir bölgede gözlük kullanmaksran araba sürmek ya da kayak yapmak, özel mor ötesi lambalarının ışığına uzun süre bakmak, güneş lambalarına bakmakla ortaya çıkar. Belirtiler etkinin oluşmasından 12 ile 24 saat sonra görülür. Hemen göz kapatılarak hekime iletilmelidir. Hekim, özel ağrı kesici merhemlerle hastanın göz yanmasını önleyecek, rahatlatacak, gözün mikropsuz sıvılarla yıkanmasından sonra özel bantlarla kapatacaktır. Tedavi için gözün iki gün kapalı kalması gerekir.

Kuvvetli kırmızı ötesi ışınların etkisi altında çalışanlarda gözün damar tabakasında haraplanma olur. Eğer böyle bir durum varsa hemen göz hekimine gidilmelidir.

Göz Akıntısı: Gözde cerahatli akıntı daha çok bakteri türü minicanlıların yaptığı enfeksiyonlardır. Mukoid akıntı, kimyasal etkenlerin gözü tahriş etmesine bağlıdır. Aynca virüs etkenli iltihaplanmalar, allerjik durumlar da akıntı nedenidir.

Göz Ağrısı: Göz ya da göz çevresindeki ağrılar arasında:

1. Gözde yabancı cisim,

2. Korneanın soyulma ve zedelenmesi,

3. Göz kapağının ivegen yangıları,

4. Göz yuvası ve çevre yangısı,

5. İvegen göz yaşı kesesi ve kanalı yangılan,

6. îvegen iris yangısı,

7. Glokom, sonunda görülür.

Göz Bebeğinde Beyaz Leke Olması: Gözbebeğinde beyaz leke doğuştan kataraktın, göz merceği arkası damarlanmalar sonucu olur. Aynca göziçi enfeksiyonlar retinoblastonu da etkenler arasındadır.

Görme Bozuklukları: Bebekte görme bozukluğu sinir sistemi olaylarına bağlı olduğundan çok önemlidir. Merkez sinir sistemi anormallikleri, ileri derecede miyopluk, göz merceğinde mat alanlalann bulunması, doğuştan nistagmus görme bozukluğu nedenleridir. Büyük çocuklarda daha çok kırma kusuru olarak görülür.

Bu gibi göz belirtilerinde zamanında muyane çok önemlidir.

Gözdeki  yabancı cisimler, pamukla alınır. Yabancı cismin toz v.b. maddelerin en sık yerleşim gösterdiği bölge üst göz kapağı alt kenarıdır. Göz kapağının çevrilmesi ile bu yabancı cisim, çıkarülabilir. Ancak gözle ilgili uygulamayı yapan kişinin ellerinin çok temiz olması gerekir. Yakında Sağlıkevi ebesi ya da Sağhkocağı varsa oraya çocuğunu götürmek çok daha iyidir. Çünkü orada kullanılan araçlar mikropsuzdur ve sağlık görevlileri uygulamayı yapabilecek şekilde yetiştirilmişlerdir.

Göze bir yabancı cisim batmış-sa çıkanlmaz, hemen bir hekime götürülür. Çünkü göze batan bir cismin çıkanlması, düzeltilmesi güç hasarlara yol açar.

Eğer gözün korneasına sıçrayan bir cisim varsa, çocuğun elleriyle gözünü ovuşturması engellenir. Göze bol miktarda serum fizyolojik damlattıktan sonra hemen hekime iletilir. Hekim özel araçlarla bu yabancı cisimlerin yerini bulur, gözü zedelemeden onu alır. Eğer göz ovuşturulacak olursa, sert kısmında meydana gelen soyulmalar derin yaralanmalara yol açar.

Göz Kapağının Morlukları: Göz kapağındaki şiddetli morarmalar, soğuk kompreslerle tedavi edilir. Hem ağnyı hem de kanamayı önler. Daha az şişlik meydana gelir. 24-28 saat sonra sıcak kompresler kanamanın kolayca emilmesini sağlar. Göz kapağı morluğunu ortadan kaldırır.

Göz Yuvası Kırıkları: Kazalar sonucu göz yuvasını oluşturan kemiklerde kmk olur. Eğer kemiklerde yer değiştirme yoksa, sadece çatlak, biçiminde ise nekimler farklı öneri yapacaktır. Ama ayrılma, kopma varsa, ameliyatla onanm gerekir. Özellikle çarpmalardan sonra gözde dışarı doğru belirme, ya da fırlama varsa, göz kaymaları söz konusu ise hemen hekime başvurulmalıdır. Göz yuvası kırıkları diğer kafatası bölgesi kırıkları ile birlikte olabilir. Hastaların bu yönden de değerlendirilmesi gerekir.

Göz Küresinin Zedelenmesi: Göze doğrudan gelen yumruk ve kunt travmalar goz yuvarlağının zedelenmesinin en önemli nedenlerindendir. Göz merceğinin yerinden kaymasına, gözde damar tabakanın ödemine, kanamalara, göz tabakalarının birbirinden ayrılmasına yol açar. Hastalıktan kuşkulanmak için görme keskinliğinin yitirilmesi, görülen cisimlerin bulanıklaşması, yeterlidir. Ayrıca hekim muayene sırasında herhangi bir anormallik olup olmadığını anlar. Eğer göz dibi yeterince değerlendirilir görmede de bir kusur olmazsa gözde pek önemli bir sorun olmaz. Ama göz dibinde onarma! bir takım bulgular belirlenir. Hastanın görmesiyle ilgili sorunlarda ortaya çıkar ise hemen tedaviye girişilir.

Göz bebeğinin üzerinde beyaz bir benek olmasıyla belirgindir: Tünnir çok büyürse glokom gelişebilir. Bazen ileri derecede ağn olur. Hekimin muayenesiyle kesin tanı konur. Tedavisinde özel ilaçlar kullanılır. Ne kadar erken tanı konulursa sonuç o kadar başarılıdır.

Optik Nörit: Genel enfeksiyonlar, sinir yapısını bozan haraplandıncı hastalıklar ile kan ve metabolizma hastalıkları sırasında meydana gelebilen görme siniri yangıdır. Görme birden yitirilir. Bir ya da iki göz birden tutulabilir. Hekim muayenede kolayca tanı koyar. Tedavi gerekir. Çocuklarda sonuç, büyüklere göre daha iyidir.

Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı: İltihaplanmalar ve diğer nedenlere bağlı olarak göz yaşı kanalı tıkanır. Göz yaşı burun içerisine akıtılamaz. Bunun sonucunda göz kenarından sürekli göz yaşı sızıntısı olur. Kimi zaman kendiliğinden ortadan kalkar. Göz hekiminin cerrahi müdahalesi gerekir.

Göz Pıhtılaşması: İç salgı bezi hastalıkları sonucu göz küreleri dışarı doğru fırlamış gibi görünür. Çocuklarda enderdir. Ancak, hastalık yapan nedenin kısa sürede tedavisi gerekir.

Şaşılık:Şaşılığın dünyadaki oranı % 5′tir. Gözler içe, dışa, yukarı ya da aşağıya sapar. Şaşılık ilk kez doğumdan hemen sonra ya da 2-3 yaşında tanınabilir. Nadiren daha sonra başlayabilirce de; büyük oranın 3 yaşından önce tanınabilmesi mümkündür. Bazen doğumdan sonra geçici göz kaymaları olabilir. Bunlar zaman içerisinde düzelir. Ama şaşılıktan kuşkulanıldığı an bir göz hekiminin yardımına başvurmak zorunludur. Özellikle gözünde kayması aylar süren çocukla hemen en kısa zamanda hekime başvurmalıdır. Hekimlik uygulamaları sürekli değişir. Eskiden şaşılıkların ancak yedi yaşından sonra ameliyatla düzeltilebileceği sanılırdı.

Oysa günümüz hekimliği şaşılık tedavisinin yedi yaşında bitmesi gerektiğini göstermiştir. Bütün bu nedenlerle sağlıkla ilgili sorunlarda kulaktan dolma bilgilerle değil, sağlık görevlilerinin önerisine göre davranmak yerinde olur. Günümüzde şaşılık gözlükle başarılı şekilde düzeltilmektedir. Kimi zaman ileri şaşılıklarda bir güzde meydana gelebilen körlük, gözlük kullanıldığında ortadan kalkar. Allı aylıktan sonra gözünde birden bire kayma başlayan çocuklarda da şaşılık nedeninin araştırılması zorunludur.

Şaşılığın tanısı basit incelemelerle yapılabileceği gibi özel muayeneler de gereklidir. Kimi zaman yüz ve göz yapısı nedeni ile yalancı şaşılık görünümleri olabilir. Hekimler örtme testi ve diğer testlerle gerçek şaşılık olup olmadığını kolayca belirlerler.

Şaşılıkta normal olarak gözler ayrı ayrı görür ve cisimleri çift algılar. Çünkü her iki gözün görüntülerinin bir bütün oluşturacak biçimde ağ tabakaya düşmesi gerekir. Şaşılıkta bu olamaz. Gözlerden birisi, sürekli kayar.

bunun sonucunda gözlerden birinin görmesi baskılanır. O göz tembelleşir Giderek, görmez olur. Ana okullarında yapılacak taramalar şaşılığın toplumda zamanında tanınabilmesi için çok yararlıdır. Hekim şaşılıkta gözlük ve diğer uygulamaların yanısıra bazı egzersizler de önerilebilir. Bunlar küçümsenmemeli, düzenli yapılmalıdır.

Katarakt:Katarakt, göz merceğinin matlaşmasidır. Göz merceği içerisinde bulunan proteinlerin çökelmesi yapısının değişmesine bağlı bir olaydır. Katarakt gözde iki taraflı tek taraflı, bir bölümü ya da tam olabilir. Bunun oluş şekli yapısı, yerleşimi çok farklıdır. Doğuştan kasların fazla ya da az çalışması sonucu beliren bir göz bozukluğudur. Şaşılık nedenleri, tek taraflı görme zayıflığı ya da tek taraflı kırma bozuluğu olabilir. Çocukta şaşılığın bir yaşından önce başlaması çok enderdir. Şaşılık genellikle yakını görmemeyle ilgili bir bozukluk olduğundan çoğu kez yakına bakarken ortaya çıkar.Kalıtsal olabileceği gibi menenjit, travma gibi bazı göz hastalıkları sonucu ortaya çıkabilir.

Tedavisine çocukta erken yaşta başlanır. Ameliyat ya da gözlükle giderilir. Kataraktın belirtileri büyüklüğüne ve yerine göre değişir. Görme azalır, ya da bütünüyle ortadan kalkar. Kimi zaman katarakta bağlı şaşılık ya da diğer göz sorunları da ortaya çıkar. Bazı katarakt tiplerinde altı aydan önce yapılacak ameliyatla düzeltici uygulamalar yapılır. Bazen ilerlemeyecek tipte hafif kataraktlar olabilir. Bütün bu konularda ki karan göz hekimi verir.

Arpacık: Halk arasında, it dirseği, göz kapağı kenarında bulunan sebase bezlerin apsesidir. Daha çok stafilokok denilen minicanlılar etkindir. Stafilokok üzüm salkımı anlamındadır. Kültür ortamında üredıklerinde daima üzüm salkımı biçiminde dizildiklerinden bu ad verilmiştir. Ağrı, kızarıklık ve şişlikle belirgindir.

Hık, ıslak kompresler günde 3-4 kez uygulanmalı, hekimin önerdiği göz merhemi ve göz damlası kullanılmalıdır. Göz damlalarının ve merhemlerinin içerisinde gözdeki hastalığın yayüımına neden olan bazı maddelerde bulunabilir. Hekimler bunları hastalığın ve etkenin tipine göre seçer ve kullandırırlar. Kendi kendine alınıp, kullanılmaz. Cerahat çok birikirse hekim, bunu boşaltır, kesinlikle el sürülmez. Çünkü bu diğer göz ve gözün diğer tarafına yayılır.

Glokom Göz içi basıncının artması ve bunun sonucunda retina atrofisi ile körlüğe götüren bir göz hastalığıdır. Göz içi sıvısı düzenli olarak yapılır ve tekrar geri emilir. Glokom doğuştan göz içi sıvısının yapılma ve yıkılma mekanizmasındaki bozukluğu nedeniyle, doğumdan hemen sonra, ya da ilk iki yıl içerisinde ortaya çıkabilir. Tanısında kornea denilen göz bölümünün aşın büyümesi, sürekli yaşarma, ışıktan rahatsız olma, göz içi basıncının artması önemli bulgulardır. Göz içi basıncının artmasının ölçümü için geliştirilmiş özel araçlar vardır. Göz muayenesinde göz içi basıncının artmasından kuşkulanılır. Özel araçla basıncı ölçerler. Halk arasında buna göz tansiyonu denilir. Genellikle ileri yaşlarda görülürse de haslalık doğuştan ve çocuklukta daha sıktır.

Glokomda erken ameliyat önemlidir. Körlüğün önlenmesi için gereklidir. Vakalann % 75′i ameliyatla kontrol altına alınır ve körlük önlenir. Eğer müdahale yapılmayacak olursa çok erken yaşlarda körlük görülür. Doğuştan olan glokomlar dışında iltihaplar, göz merceğinin yerinden çıkması, göz içerisine kanamalar da glokom nedeni olabilir. Bu nedenle, gözle ilgili olaylarda zamanında bir hekime gidilmelidir.

Sert tabaka ile saydam tabaka sınırında, damar tabaka göz yuvarlağından ayrılır ve düzleşerek ortası delik olan iris adı verilen bölümü oluşturur. İrisin tam ortasında ışığın girmesini sağlayan gözbebeği bulunur. lris,göze gelecek ışığın şiddetine göre büyür ya da küçülür. Gözün rengini iris hücrelerindeki boya maddeleri verir.

Üçüncü tabaka ağ tabakadır. Beyinden gelen sinirlerin sert ve damar tabakalarını delerek içeri girip yayıldığı tabakadır. Göz yuvasının ön tarafıyla göz kapaklarının iç yüzeyleri ince bir zarla kaplanmıştır. Bu zarın salgıladığı sıvı yardımı ile göz yuvarları, yuvarlar içinde rahatça hareket eder. Göz yaşı bezlerinin salgıladığı göz yaşı da aynı görevi yapar. Yetişkin bir insanda gözün hacmi 6,3 cm, göz yuvarı ise 29 3 ‘tür. Gözler yitirmeden değeri anlaşılamayan organlarımızdandır. Görmezliğe yol açan hastalıkları önlemeye çalışmak önemlidir. Kırma kusurları, göz hastalıkları da aranıp bulunmalı, giderilmesi, hafifletilmesi için elden gelen yapılmalıdır. Gözle ilgili sık rastlanılan sağlık sorunları iyi bilinmeli, acil durumlarda nasıl davranılacağı öğrenilmelidir. Basit bir yaralanmada yapılacak hata, körlüğe yol açabilir.