Kadınlar » Ş ile Başlayan Bitkiler

Şimşir

admin — Wed, 30 Sep 2009 22:36:45 +0000

Şimşir
(Buxus semperviıvns)
Şimşirgiller familyasındandır. Diğer adları Şümşür, Cımcır, Cımşır, Adi şimşir, Anadolu şimşiri. I
(Buxus’un Yunanca “maşrapa, kutu” demek i olan puxos’tan geldiği ve bunun bitkinin kapsül I şeklindeki meyvesine bir gönderme olduğu belirtilmekte. Sempervirens ise, “hepyeşil, yapraklarını dökmeyen” demek.)
Budanarak 1 -4 metre boylarında tutulan, 5-6 metreye ulaşabilenleri de bulunan, bol dallı; üst yüzü koyu, alt yüzü açık yeşil, 1.5-3.5 cm uzunluk ve 0.5-1.5 cm genişlikteki, kısa saplı, karşılıklı dizilişli eliptik yapraklarını dökmeyen, ocak-mayıs aylarında yaprakların koltuklarında kurullar halinde beyazımsı yeşil çiçekler açan, uzun ömürlü bir çalı | ya da ağaççıktır. Erkek çiçeklerin uçlarındaki dişi çiçekler zamanla, içinde siyah tohumlar bulunan üç boynuzsu çıkıntılı meyvelere dönüşür.
Şimşir dünyanın neredeyse hemen her yerinde çit ve süs bitkisi olarak yetiştirilir. Budanarak ona çeşitli şekiller verilir. Bu tarz kullanımının tarihi çok eskidir. Örneğin Romalılar bahçelerini piramit, top, sütun şekilli şimşirlerin yanında, çeşitli hayvan

Şifa Otu

admin — Wed, 30 Sep 2009 22:36:03 +0000

Şifa Otu
(Erigemn canadensis)
Papatyagiller familyasındandır.
10-100 cm boylarında, dik gövdeli, üstte dallı, tüylü, bir ya da çok yıllık, otsu bir bitkidir. Çok parçalı, dar şeritsi yaprakları, hazıran-ekim aylarında açan beyazımsı sarı çiçekleri vardır.
Anayurdu Kuzey Amerika olan bitki (adı Kanada’yia ilgili zaten) 17. yy’da Avrupa’ya yayılmıştır. Ülkemizde de 1000 metre yüksekliğe kadar işlenmemiş alanlarda kendiliğinden yetişir.
Bileşiminde flavonoitler, protistositler, sepi maddeleri, eterik yağ, C vitamini, karoten ve kauçuk; eterik yağın içinde de bol miktarda terpinol, limon ve diponten bulunur. Bu yüzden bitkinin yağı parfümeri ve gıda sanayiinde kullanılır.
Toprak üstü kısımlarının İdrar artırıcı, ishal giderici, kan dindirici, gut hastalığını iyileştirici etkisi vardır. Prostata, âdet kanamalarına, kanlı basura, burun kanamalarına da iyi gelir.

ŞeytanTersi

admin — Wed, 30 Sep 2009 22:35:34 +0000

ŞeytanTersi
Mayda nozgi İler familyasındandır. Diğer adları Haltit, Hiltit, Şeytan pisliği, Şeytan boku, Şeytan otu. Cennet aşı, Asafoetida.
(Assa-foetîda “kötü kokulu” demektir.;
Anayurdu Asya, özellikle de Iran ve Afganistan’dır. Türkiye’de de Hatay, Adana, İçel illerinde yetişir.
1.5-2 metre boylarında, kalın köklü, maydanozu an-dıran iri parçalı yapraklı, temmuz ayında dal uçlarında şemsiyemsi san çiçekler açan, çok yıllık, otsu bir bitkidir.
Ayurveda tıbbının önde gelen bitkilerindendir. 10. yy’da da Türkistan’da baharat olarak kullanılmıştır.
Dördüncü yılını tamamlayan bitkiler kökünden kesilir, sızan sıvının kuruyup katılaşması beklenir. Sarımsak ve soğanı çağrıştıran, güçlü, kötü bir kokusu vardır. Yemekte kullanıldığında bu kötü koku kaybolur.
Bileşiminde uçucu yağ, reçine, zamk ve organik asitler; şeytantersi yağındaysa bolca kükürt ve yanı sıra terpenler, asetik asit bulunur.
Sindirim kolaylaştırıcı, gaz ve balgam söktürücü, şişkinlik giderici, spazm çözücü, kurt düşürücü, güçlendirici, parazit yok edici, yatıştırıcı (özellikle histeride) etkileri vardır, Bronşite, astıma, yüksek tansiyona karşı da etkilidir. Bunun İçin 0.5-1 gramlık dozlarda günde iki ya da üç kez alınır.
Bitkinin balgam söktürücü, spazm çözücü etkilerini modern tıp da kabul eder.

Şeytan Kancası

admin — Wed, 30 Sep 2009 22:34:53 +0000

Şeytan Kancası
Susamgiller yasındandır.
1 metre derinliğe kadar inen kökleriyle çok yıllık, 1-1.5 metrelik saplarıyla yerde sürünen, otsu bir bitkidir. Bitkinin büyük yumru biçiminde ikincil kökleri de vardır. Karşılıklı dizilişli etli yaprakları yumurtamsı, parçalı ve dalgalı; bunların koltuğundan tek olarak çıkan 4-6 cm boyundaki borumsu muhteşem çiçekleri önceleri solgun pembe, sonraları morumsu kırmızıdır. 10-20 cm uzunluğundaki meyvelerin 5-8 cm uzunluğunda çok ilginç kancaları vardır.
Güney Afrika’ya özgü bir bitkidir. Afrika’nın güneybatısında, en çok Namibya’da, Kalahari çölünde yetişir.
“Şeytan kancası” adı meyvelerde bulunan kancamsı dikenlerden gelir. Bilimsel adındaki “harpagos” sözcüğü de Yunanca kanca anlamındadır. Bitki bunlarla antilopların ayaklarına tutunur ve onların adeta şeytani bir dansla hoplayıp zıplamalarına yol açar.
Halk hekimliğinde kullanılan kökler 1.5-2.5 cm çapında, 4-5 mm eninde ve acı lezzetlidir.
Afrikalı büyücüler bu bitkiyi çok çeşitli rahatsızlıklara karşf kullanmışlardır.
İkincil köklerin bileşiminde sterol, herpakokinon (benzokinon), triterpenikasit, flavonoitler, herpajit, herpagozit, prokimbit bulunur.
Ağrı ve iltihap gidericidir. Romatizmal ağrılara, eklem iltihaplarına, genel ağrılara karşı kullanılır. Sporcular zorlamayla ortaya çıkan kas ve eklem ağrılarına karşı kullanırlar.
Sabah-öğle-akşam yemeklerle birlikte ikişer kapsül toz alınır ya da kaynatılan köklerin suyu içilir.
katı suyu içine almasıdır. Böylece fazla şeker ve yağ alımını ve depolanmasını önlemiş olur.
Japon mutfağında sevilen bir bitkidir. En çok sindirim sistemini zararlı (toksik) etkilerden temizleme amacıyla tüketilir. Bunun yanında, fazla kiloları ve yüksek kolesterolü düşürücü etkileri vardır. Kandaki lipides oranını düşürdüğü bilimsel deneylerle kanıtlanmıştır.
Bağırsak sistemini, ishali, kabızı düzenlemesi de bilinen etkilerindendir.
400 mg’lık kapsüllerden günde iki ya da üç kez yemeklerden 15 dakika önce ikişer ya da üçer kapsül, bir büyük bardak suyla birlikte alınır.

Şevketi Bostan

admin — Wed, 30 Sep 2009 22:34:18 +0000

Şevketi Bostan
Papatyagiller familyasmdandır. Diğer adlan İspanya altın dikeni, KızrlgÖz dikeni, Sarıdiken (Akşehir), Akız, Çetmidikeni (Balıkesir), Akça kız, Sarıcakız (Bigadiç-Balıkesir).
(Bu satırların yazarının doğduğu Manisa-Salihli’ye bağlı Kurttutan köyünde bitkinin adı Zerdali dikenidir. Sebebi, zerdalilerin sararıp olgunlaşmasıyla bitkinin sarı çiçeklerini açmasının aynı günlere rastlamasıdır. Bitkinin çiçeklerini açılmış gördüğünüz anda en yakın zerdali ağacına koşmanızı öneririm, henüz tatmadıysanız, mevsimin ilk leziz meyvesini tatmak üzere…}
20-80 cm boylarında, dipten başlayarak sık ve dikenli, dallı; derin dişli, iğne gibi batıcı, yûreksi ve parlak yeşil yaprakları olan; haziran-eylül aylarında yaprak koltuklarında tek ya da 2-4′ü bir sapa sıralanmış sarı kömeçli çiçekler açan, iki ya da çok yıllık, otsu bir bitkidir.
Anayurdu Güney Avrupa ve Türkiye’dir.
İspanya’da mutfakta kullanılan kökleri ve taze dalları için tarımı yapılır.
Tazeyken toprak üstü kısımları ve kalın kökleri pişirilip yenir, ilkbaharda, başta izmir olmak üzere Ege pazarlarında sebze olarak satılır.
Bitkinin bileşiminde acı madde, uçucu yağ, tanen, reçine, oleanolik asit, fruktoz ve galaktoz bulunur.
İdrar söktürücü ve taş düşürücü etkiler gösterir.
Bu sonuçları almak için 20-50 gram bitki 1 litre (5 bardak) kaynar suda demlenip günde 2-3 kez birer bardak içilir.
Şevketi bostan, kişisel olarak, lezzetini özlediğim ve kolay bulamadığım yemeklik bitkilerin başında gelir.

Şerbetçi Otu

admin — Wed, 30 Sep 2009 22:33:43 +0000

Şerbetçi Otu
Kenevirgiller familyasındandır. Diğer adlan Bira çiçeği, Maya otu, Ömer otu.
7-10 metre uzayabilen, tırmanıcı, çok yıllık, otsu bir bitkidir. Kalp şeklindeki yaprakları, üç parçalı, saplı ve dişli kenarlıdır; asma yaprağını andırır, ondan daha küçüktür. Yazın açan çiçekleri yeşilimsi-sarımsıdır. Bitki yaz sonunda kururken, ertesi yıl aynı köksaptan (rizorn) yeniden çıkar. Böyle böyle 100 yıl yaşar.
Kendiliğinden bitenler dışında, Türkiye’deki üretimi Bilecik ve Bursa dolaylarındadır. Dünyada Fransa, Belçika, Almanya, Çek Cumhuriyeti, Polonya ve ABD’de üretilir.
Ana bitkiden alınan kalemler birer metre aralıklarla dikilir.
Eylül ayında tek tek elle hasat edilir.
Şerbetçi otunun taze sürgünleri zeytinyağıyla kavrulup limon sıkılarak yenir. Yine çorbalara, yumurtalı yemeklere girer.
Çiçekli kısımlarıysa daha çok bira yapımında kullanılır. Biranın, başta acılığı olmak üzere kendine özgü kokusunu, lezzetini veren büyük oranda şerbetçi otudur. Ayrıca birayı mikrobik etkilere karşı korur.
100 litre bira yapımında 150 gram şerbetçi otu gerekir. Bira yapımcılarının ifadesiyle şerbetçi otu çorbanın tuzu konumundadır.
Bitkinin 3-4 cm uzunluktaki, sarımsı yeşil konik çiçek durumları çelenklere, kurutulmuş çiçek düzenlemelerine girer.
Bileşiminde reçine, uçucu yağ, tanen, mum ve humilon, lupulon gibi acı maddeler bulunur.
Yatıştırıcı, iştah açıcı, güçlendirici, idrar artırıcı, ateş düşürücü, terletici, sindirim kolaylaştırıcı etkileri vardır.
İştah açıcı ve idrar artırıcı olarak 10-20 gram, yatıştırıcı olaraksa 50 gramlık çiçekli dal 1 litre (5 bardak) kaynar suyla demlenir ve günde iki-üç kez birer bardak içilir.
Suda kaynatılıp içilmesiyse uyku verici etki yapar.
Dikkat, depresyondaki kişiler kullanmamalıdır!

Şekerci Boyası

admin — Wed, 30 Sep 2009 22:33:12 +0000

Şekerci Boyası
Şeker ve Şekerciboyasıgiller familyasındandır. Diğer adları Şerbet boyası, Acımur (Giresun), Dünya güzeli (Rize).
3 metre boylanabilen, çıplak, genellikle kırmızımsı gövdeli, çok yıllık, otsu bir bitkidir. Beyaz ya da yeşilimsi çiçekleri vardır. Nohut iriliğindeki meyveleri siyah-kırmızı olup boyar madde olarak kullanılır.
Bu bitkinin kökünde saponin, reçine ve şekerler bulunur.
Kusturucu, kabızlık giderici ve tahriş edici etkileri vardır.
Kökten elde edilen tozun günlük 0.05-030 gramlık dozu tahriş edici; 0.5-2 gramlık dozu kusturucu olarak kullanılır.
Meyvelerinin de kabızlık giderici etkisi vardır; ama meyveler daha çok şaraplara boya maddesi olarak girer.

Şeker Ağacı

admin — Wed, 30 Sep 2009 22:32:37 +0000

Şeker Ağacı
Cehrigiller familyasındandır. Diğer adları Japon üzümü. Hurma (Muğla).
8-10 metre boylarında kışın yapraklarını döken bir ağaçtır. Yeşilimsi beyaz çiçekleri küçük ve 5 parçalıdır. Meyvesi üç gözlü küçük bir kapsül şeklindedir. Meyve olgunlaşırken çiçek sapları kalınlaşır ve kuru üzüme benzer, tatlı, hoş bir lezzet kazanır.
Anayurdu Doğu Asya olmakla birlikte Rize, Hopa yörelerinde, Muğla’da park ve bahçelerde yetiştirilmektedir.
Şeker ağacının meyveleri Hindistan’da ve Çin’de sarhoşluğa karşı kullanılır.
Meyveyle tohumunun idrar artırarak ayıltıcı özelliği gerçekten vardır.
Ayrıca spazm çözücü, ateş düşürücü, yumuşatıcı etkiler gösterir

Şeftali

admin — Wed, 30 Sep 2009 22:32:09 +0000

Şeftali
(Prunus persica)
Gülgiller familyasındandır.
3-8 metre boylarında bir ağaççık ve bunun çok sevilen sulu meyveleridir. ilkbahar geldiğinde mızraksı yeşil yapraklar ve yaprakların koltuğundan ikili üçlü gruplar halinde pembe çiçekler çıkar.
Şeftali ağacının çiçekli görünüşünü Maurice Messegue şöyle anlatıyor:
“Şeftali ağaçlarının, kış sonunda, herkesin çok beğendiği çiçeklenmiş
görünümünü en güzel yansıtan Çin ressamları oldu. Kışın dondurucu rüzgârlarının
etkisiyle siyah kabarcıklı dalları, düş ürünü izlenimi veren köpükler gibi uçucu çiçek taçlarının pastel rengiyle süslenmiştir artık. Meleklerin kollarına benzeyen çiçekli dalların uçuk kırmızı rengi için, evet yalnız bu renk için, t şeftali ağaçlarını çılgınca severim. Şeftaliye olan sevgimin kaynağı, onun bize sunduğu ağızda eriyiveren, damakları büyüleyen ve yer yemez de bedeninizi en ince kaslarına kadar rahatlatan ve yumuşatan meyvesidir.” Şeftali elma ve armuttan sonra dünyanın en önemli üçüncü yaprak döken meyve ağacıdır. Meyvemiz; çekirdeği etine yapışık olanlar ve kolaylıkla ayrılabilenler olmak üzere ikiye ayrılıyor; ilklerine et şeftalisi (P. p. vulgaris), ikincilere yarma şeftali (P. p. domestica) deniyor.
1998 yılı verilerine göre dünyada şeftali üretimi 11 milyon 65 bin ton. Çin 2 milyon 996 bin tonla birinci sıradayken, onu İtalya, Yunanistan, ABD, ispanya ve Fransa izlemekte. Türkiye 400 bin tonla yedinci sırada. Türkiye’yi de Şili ve Japonya izlemekte. Türkiye içindeyse 91 bin 345 tonla Bursa birinci sırada. Bursa’yı İçel, Aydın, İzmir izlemekte. Türkiye’de sadece Muş ve Ağrı’da şeftali yetişmiyor! Ülkenin her yanı; İÖ 10. yy’dan, hiç değilse İÖ 5. yy’dan bu yana Uzakdoğu’da bilinegelen ve bilimsel adında yanlışlıkla komşumuz İran’ın da adı geçen (persica)) bu güzeller güzeli meyve için elverişli… Yeter ki tarım alanlarındaki beton işgali durdurulsun…
Şeftali taze yenebileceği gibi reçel, marmelat, meyvesuyu, pasta, turta olarak da tüketilebilir.
Bileşiminde su, kuru madde, glikoz, sakaroz, potasyum, fosforik asit, magnezyum, A ve C vitaminleri bulunur. İdrar artırıcı ve kabızlık giderici etkileri vardır. Çiçekler de yine kabızlık giderici etkinin yanında, kurt düşürücü etki gösterir. Şeftali tohumunda da sabit yağ ile amigdalin adlı bir glikozit bulunur ve halk sağlığında şeker hastalığı ile karın ağrısı için zerdali ya da acıbadem tohumu yerine kullanılır. Ancak dikkat, üç taneden fazla yenmemelidir; amigdalin tehlikeli bir maddedir. 20 tohum yenirse şiddetli bir zehirlenme ortaya çıkar!

Şarkıcı Otu

admin — Wed, 30 Sep 2009 22:29:50 +0000

Şarkıcı Otu
Düğün çiçeği güler familyasındandır.
20-50 cm boylarında, biryıllık, otsu bir bitkidir. 5 taçyapraklı, açık mavi çiçekleri vardır.
Trakya’da ve Karadeniz Bölgesinde kendiliğinden yetişir. Bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir.
Tohumlarında sabit ve uçucu yağlar, damascein benzeri alkaloitler bulunur.
Uyarıcı, güçlendirici, âdet söktürücü ve idrar artırıcı etkiler gösterir.
Damascein’in uyuşturucu etkisi vardır, yağ çilek gibi kokar ve parfümeri sanayiinde kullanılır.