Pilor Darlığı: Pilor, midenin çıkış kapısıdır. Darlığı önemlidir ve zamanında müdahale edilmesi gerekir. Çocukları ameliyata kadar götüren önemli bir durumdur. Bu hastalık doğuştan olabilir. Genellikle ikiz eşlerinden birinde varsa diğerinde, ya da babada varsa, erkek çocukta olma ihtimali yüksektir. Hastalık 500 doğumda bir görülür ve erkeklerde kızlara göre 3 – 4 kez daha fazladır. Genellikle ilk doğumlarda çoktur. İlkbahar ve sonbahar doğumlarında diğer mevsim doğumlarına göre daha fazla oranda rastlandığı belirtilmektedir.

Kusmalar ilk belirtidir. 2 – 4 aylarda şiddetlenir. Kusma yemeklerden sonra ve püskürür biçimdedir. Kusmukta safra yoktur. Ancak içerisinde hafif kanlı çizgilenmeler daha çok kusmadaki zorlamanın sonucu olabilir. Bebek açtır. Memeye tutulunca hırsla emer, emdikten sonra sürekli kusar ve kilo alamaz.
İleri derecede sıvı yitirilmesi, derinin lastik kıvamında ya da elle tutulup çekildiğinde mayalanmış hamur gibi kabarıklığının bir süre devam etmesi tipik belirtilerdir. Bebekler hastaneye götürülünce serum takılarak yitirdiği sıvı yerine konur. Hastalıkta ameliyat gerekebilir.

Göbek Fıtığı: Karın duvarında herhangi bir açıklık olmaksızın göbek kordonunun karına girdiği bölgedeki kabalıktır. Ufak olanlar pek sorun yaratmaz. Çaplan bir santimetreden küçüklerin iyileştirilmesi kolaydır. Ancak, çok büyük kese oluşturacak biçiminde ve içerisine bağırsaklar girerse tehlikeli sonuçlar verir. Ameliyatla kann duvarının dikilmesi zorunludur. Çünkü kesenin içerisinde bağırsak, kendi etrafında dönerek kan dolaşımını bozar ve bunun sonucunda da bağırsakta yırtıklar tehlikeli olabilir.

Mekonyum Tıkanmaları: Hayatın ikinci gününde mekonyumun bağırsak içerisinde katılaşması sonucu, tıkanıklık belirtileri ortaya çıkar. Bebek mekonyumu dışarı atamadığından ve yediği besinleri sindiremediğinden sürekli kusmaya başlar. Karın ileri derecede gergindir. Safralı kusma olur. Hasta çok sıvı yitirir. Muayenesi sırasında bağırsaklann boşalması hekim tarafından yapılır. Cerrahi yolla mekonyumun çıkartılması gerekebilir.
Anal Fissür: Dışkılıkta, yarık şeklinde çatlakların olmasıdır. Genellikle kabızken dışkı çıkarmakta zorluk çekilir. Dışkıda taze kan görülür. Ağrı olduğu için bebek dışkılamak istemez. Bu da kabızlığa neden olur. Sıcak oturma banyoları ve ağrıyı azaltan merhemlerle kabızlık önlenir, yırtık,giderilir. Çok ileri durumlarda ameliyat gerekir.

Midede görülen hastalığa mide ülseri, mide dışında on iki parmak bağırsağını da etkileyen ülsere on iki parmak bağırsağı ülseri, ince bağırsağın son bölümünde oluşan ülsere bağırsak ülseri adı verilir.

Sinir sistemi zayıf olanlarda daha sık görülür. Sindirim rahatsızlığı, midede yanma, asit fazlalığı, özellikle krampı andıran yoğun ağrıların oluşmasıyla ortaya çıkar. Ağrılar özellikle ilk ve sonbaharda yoğunlaşır.

Tedavisi:

*  Kudret narı meyvesi olgunlaşınca ezilir ve bir kavanoza konur. Bir gün bekledikten sonra altta biriken, hafif bulanık suyu ve nar çekirdekleri eklenir. Kavanoz üzeri iyice örtülecek şekilde zeytinyağı ile doldurulur. Ağzı kapalı bir şekilde güneşte bekletilir, (ilacın kalitesi, güneşte beklediği oranda artar.) Daha sonra zeytinyağının fazlası alınır, sabah ve akşam, yemeklerden yarım saat önce, birer çay kaşığı yenir.

* Midesi hassas kimseler için, kudret narmdaki zeytinyağı süzülür. Kalan kısım aynı miktarda balla karıştırılarak yukarıdaki oranlarda yenir. Hastanın gaz şikayeti varsa, ballı veya zeytinyağlı karışımın içine birer kaşık çörek otu yağı ilave edilir.

Kabızlığa kalın bağırsaklardaki bozukluklar, metabolizma rahatsızlıkları, ruhsal olaylar, zeytinyağlı ve sulu şeylerin az ya da hiç yenmemesi, hormon bozuklukları, hazım sistemlerinin iyi çalışmaması, çok oturulması veya hareketsizlik, seyrek de olsa bağırsak urları yol açabilir. Dışkı atımında zorluk çekenler egzersiz yapmalı, bol sebze ve meyve yemelidir. Kabızlığı giderici olarak aşağıdaki bitkilerden istifade edilebilir.

Tedavisi:

* Her sabah aç karna sıcak su veya sıcak bal şerbeti içilir. Sabahlan aç karnına incir, kayısı ve üryan eriği yenir. Kayısı veya üryan eriği kompostosu içilir. Aç karna zeytinyağlı ebegümeci yemeği yenir.

*  Bir kavanozun yarısına incir veya kayısı konulduktan sonra, üzeri iyice örtülecek şekilde zeytinyağı ile doldurulur. Karışım, zeytinyağında zaman zaman ezmek suretiyle bir hafta bekletildikten sonra sabahları aç karna 1 – 2 kaşık yenir.

*  Hatmi tohumları ezilir, kaynamakta olan 100 cc. suya bir çay kaşığı konur ve beş dakika kaynatılır. Balla tatlandırıldıktan sonra, günde 1 – 2 çay bardağı içilir.

* Kaynamakta olan 100 cc. suya, 10 gr. sinameki konur, iki dakika kaynatılır. Kahve fincanından çay bardağına kadar günde 2 – 3 defa içilir.

*  100 gr. sinameki bir kilo balla karıştırılarak macun haline getirilir, akşamları yemekten önce bir çay kaşığından bir yemek kaşığına kadar yenir.

*  10 gram (50 grama kadar çoğaltılabilir) Hint yağı içilir.

*  Sarı sabır kökleri, toz haline getirildikten sonra balla karıştırılıp günde bir çay kaşığı yenir.
*  Kaynamakta olan 100 cc. suya, sarı sabır köklerinden 10 gram konur, beş dakika daha kaynatıldıktan sonra balla karıştırılarak içilir.

*  10 gr. keten tohumu 200 cc. sütün içinde kaynatıldıktan sonra günde 2 – 3 çay bardağı içilir.

Çocuklarda Kabızlık

Bazı çocuklar, ya anne sütü ya da yediği bazı mamalar sebebiyle ka­bızlık çekebilir, dışkısı sert veya katı olabilir.

Tedavisi:

* Mamalardan önce bademyağı veya zeytinyağı içirilir. Kayısı veya erik kompostosu içirilir. Sabahlan aç karna sıcak bal şerbeti içirilir. Sabah­lan veya her mamadan önce sıcak su içirilir.

Tedavi için ayrıca aşağıda bitkisel formüllere de başvurulabilir.

Tedavisi:

* Süt, nane – limon çayı ve bal şerbeti içilir. Bal ve elma yenir. Kabızlık varsa giderilir, mide abur cubur gıdalarla doldurulmaz, çorbalara kekik ve limon konulur.

*   Yarı yarıya balla karıştırılarak kudret narı yenir.

*  Bir kavanoz kudret narlı bal karışımına, bir kaşık çörek otu yağı karıştırılarak yenir. Sabah akşam 1 er tatlı kaşığı yenir.

*  Pul biber, mide ülseri ve gastrite karşı faydalıdır. Nar zarı ile birlikte yenirse mide için şifadır.

*  Gül, ayva ve kayısı reçeli yenir.

*  Yemeklerden önce birer fincan kekik suyu içilir.

*  Toz haline getirilen 50 gr. sarı sabır, yarım kilo balla karıştırılır. Yemeklerden önce birer kaşık yenir.

* Bir kavanoza küçük dilimlere ayrılmış orta büyüklükte bir ayva konur, üzeri zeytinyağı ile doldurulur. Üç hafta güneşte bekletilir. Yemeklerden önce birer kaşık yenir.

*  Yemeklerden sonra zencefil çayı içilir.
* Yarım kilo bala 50 gram zencefil kanştırılarak yemeklerden önce birer kaşık yenir.

*  Bir miktar papatyaya aynı miktarda nane karıştırıldıktan sonra, kaynamakta olan bir bardak suya bir.

tatlı kaşığı konur. Bir dakika kısık alevde demlenir. Sonra balla tatlandırılarak ılık olarak içilir.

*  25 gram damla sakızı havanda dövülüp toz haline getirildikten sonra yarım kilo balla karıştırılır. Yemeklerden önce birer tatil kaşığı yenir.

*  Bir miktar kantaron, toz haline getirildikten sonra bir kavanoza konur, üzeri iyice örtülecek şekilde zeytinyağı ilave edilir. Üç hafta sıkça çalkalanarak güneşte bekletilir. Yemeklerden önce birer kaşık içilir.

Kıl kurtları; iplik parçaları şeklin­de, ince ve beyazdır. Anüs (makat) çevresinde çok kaşıntı yapar. Halk arasında şekil ve yapılarına göre kan­calı ve kamçılı olarak ayrılır.eritler; halk arasında abdest bozan veya kepenek ismi ilede bilinir, yassı ve dikdörtgen şeklinde, 5 cm. boyunda ve iki ucu düzdür. Bağır­sakta büyüyerek 10-15 cm’ye kadar uzar.
Tedavisi:
Şerit için; 50 ya da 100 gr. kabak çekirdeği, bal veya nar ekşisi ile ezi­lerek, sabah aç karnına yenir. 2-3 saat sonra Hint yağı içilir ve tuvale­te çıkana kadar yemek yenmez. Bu uygulamaya İki gün üst üste devam edilir. Zira şeridin baş kısmı bağır­sakta kalıp düşmemişse, parazit kısa zamanda tekrar çoğalır ve büyür.
*  Şerit için eğrelti otu da kullanı­lır. (Eğrelti otu maddesine bakınız)
Kıl kurdu ve solucan için:
*  Sabah ve akşam aç karna, ye­meklerden 1- 2 saat önce, birer fin­can kekik suyu içilir. (Kekik suyu­nun distile edilmişi tercih edilir.) Bu uygulamaya en az bir hafta devam etmeli, bu müddet İçinde bağırsak­lar yumuşak tutulmalıdır. Kekik su­yunu kaynatarak da hazırlayabilirsi­niz. .Karışımdan günde en az iki su bardağı aç kamına içilmelidir.
*   250 gr. nohut, cam kavanoza konulduktan sonra, üzeri Örtülecek şekilde sirke ilave edilir, sonra da iki gün bekletilir, bu sırada arada bîr çalkalanır, ikinci gün sonunda kava­nozdan çıkarılan karışım, ezilerek la­pa haline getirilir ve her sabah aç karna 2 – 3 kaşık yenir. Kurtlar düşe­ne kadar bu uygulama her gün tek­rarlanır. Bu arada iki saatten erken yemek yenmez, kabızlık varsa mam­la devam edilir.
*  Bir baş soğanın suyu çıkarılır ve üç diş sarımsakla birlikte lapa haline gelinceye kadar ezilir ve her sabah aç karna yenir. Eğer mide rahatsız olursa, balla karıştırılır. Öğleye ka­dar yemek yenmez, tuvalete çıkılma­sı için bîr miktar marul alınır. Uygu­lamaya üç gün devam edilir.
* Solucan için nar kabuğu kullanı­lır. (Nar bahsine bakınız)
*  Solucan, kurt ve şerit düşürmek için, kaplıca suları tavsiye edilir. (Bu konuda Rize’de Andon, İstanbul’da Tuzla, Geyve’de Taraklı, Milas’da Sepetçiler içmeleri, Gönen, Nevşe­hir, Fethiye ve Muğla içme ve kaplı­caları etkilidir.)

Tedavisi:
* Rezene, anason, kimyon, zence­fil, papatya, hazanbd, kakule, kişniş, nane ve kekikten istifade edilir. Bunların çay veya macunlan kullanılır.
*  100 gr. tere tohumu toz haline getirildikten sonra, yarım kilo balla karıştırılır. Günde üç defa birer kaşık yenir.
*  Su dolu cezveye bir tutam nane konur. Sonra da 3 – 4 dilim limon konup kaynatılır. Bu karışımdan, aç karnına 3 – 4 çay bardağı içilir.
*   Şekere 10 – 15 damla kekik esansı damlatılır, ağızda emilir. Bir fincan suya 10 – 20 damla çörek otu yağı damlatılır ve içilir. Bu işlem günde 3 – 4 defa tekrarlanır.
*  Karın çörekotu yağı ile ovulur, içilen papatya çayının yanı sıra, karın papatya yağı ile de ovulur.

Genellikle alınan yakıcı maddenin değişimine göre bilirtiler hafif yanma duyusundan, bütünüyle yutmanın imkânsız hale geldiği durumlara kadar, değişim gösterir. Eğer olaya mide de katılırsa, hemen hemen bütün karın içi organlar ya da karın zarı yangılanabilir. Ayrıca yakıcı madde alan çocukların ağızlarında ve boğazlarında da şiddetli yanıklar oluşur. Dudaklar, ağız, yutak su ile dolar ve şişer. Eğer tedavi edilmeyecek olursa, çocuk bir kaç ay belirti vermeden durumu idare edebilir. Ancak ondan sonra yemek borusu kası giderek büzülmeye başlar ve tıkanıklık geliştikten sonra artık müdahale etmek güçleşir. Yemek borusu kısılır. Bütün yemek borusu adeta bir ip parçası gibi yapışıp kalır. Onun için zamanında hekime başvurarak genişletici tedavilere başlamak gerekir. Şiddetli yanıklarda çocuk acilen hekime götürülür.

Ancak orta derecede yanıkta farkına vanlmayabilir. Bu ise sonuçta tehlikeli durumlara yol açar. Yakıcı madde (asit, alkali) zehirlenmelerinde neler yapılması gerektiğini bütün aile bilmelidir. Yakıcı madde içen çocuklar kesinlikle kusturulmaz. Çünkü, girerken yakan madde kustururken bir kez daha yakıcı etkisini göstererek haraplanma devam eder. Zamanında ve gecikmeden hekime iletmek ilk görevdir.

Midedeki tuz asilinin besinlerle giren bakteriler ve daha bir çok küçük canlı üzerinde öldürücü etkisi vardır. Pepsin tuz asitinin hazırladığı asit ortamında proteinleri pepton haline getirir. Lipaz yağlara ve karbonhidratlara yağ asiline ve gliserine çevirir.

Midenin depo edici, öğütücü ve karıştırıcı görevleri vardır. Dakikada üç kez tekrarlanan kasılma dalgaları, midedeki besinlerin sindirim sisteminin bir sonraki bölümü olan onikiparmak barsağına geçmelerini sağlar. Besinler sindirilme yeteneğine göre midede 2-6 saat kalabilir. Su, mide ağzı ve mide kapısı arasından en kısa yoldan doğrudan doğruya barsaklara geçer. Mideden en çabuk çıkan maddeler karbonhidratlardır. Sonra proteinler en sonra da yağlar mideyi terkeder.

Sindirim sisteminin mideden anüse kadar devam eden bölümü,bağırsaklardır. Uzunluğu 8-9 metre kadardır. Barsağın çeşitli bölümleri için değişik terimler kullanılır. İlk 2,5-3 metrelik bölümüne boş bağırsak (jejunum) sonraki bölümüne ise ileum adı verilir. İncebağırsak kalınbağırsakla T şeklinde birleşir. Sol tarafta körbağırsak vardır. Kahnbarsağın çıkan kalınbağırsak enine kalınbağırsak, inen kalınbağırsak, göden barsağı adları verilen bölümleri vardır. 1ncebağırsağın uzunluğu yaklaşık 5 metredir. İç yüzeyi sümüksel bir gömlekle örtülüdür. Gömleğin üzeri sindirilen besinlerin emilimini yapan tümörlerle kaplıdır.

Tümörler tarafından emilen besinler, kılcal damarlar ağı ve lenf daman aracılığıyle vücuda dağılır. Kalan artıklar kas tabakasını yaptığı sağımsal hareketlerle kalınbarsağa iletilir. Kalınbağırsağın uzunluğu 1.8 metredir. İncebağırsak çapının en fazla 3,5 cm. olmasına karşılık kulınbarsakta 6,.5 cm. ‘ye ulaşır. Burada yalnız su emilerek kana karışır. Artıkların geçiş hızı daha da yavaştır.

Ağızdan besin vermek olanaksızlaşır; ayrıca her besin verme denemesi, verilen besinin geri gelmesi, öksürük ve soluksuz kalma nöbetleriyle sonuçlanır. Besin verme olanaksızlığı dışında, tükürük salgısı fazlalığı da dikkat çekicidir. Yemek ve soluk boruları arasında ilişki (fistül) varsa, ciddi bronş ve akciğer bozunları başgösterebilir. Bu nedenlerle, tükürük fazlalığı gösteren, öksüren ve ilk biberonu verildiğinde yukarda sayılan belirtileri gösteren yeni doğmuş bebeklere çok çabuk teşhis koymak gerekir.

Sondayla, yemek borusunun tıkalı olup olmadığı, röntgen filmiyle de, midede hava yokluğu ya da fazlalığı araştırılarak, yemek ve soluk boruları arasında ilişki olup olmadığı denetlenir. Cerrahi tedavinin amacı, ilişkinin oluşturduğu geçişi kesmek ve yemek borusunun her iki parçasını uç uca getirip dikerek, görev yapmasını sağlamaktır. Çoğunlukla iki evrede gerçekleştirilen güç bir ameliyattır.

Soluk borusu-yemek borusu ilişkileri: Yemek borusunda gelişme bozukluğu (atrezi) olmadan da yemek borusu soluk borusunda sonlanabilir. Çocuğun, biberondan sonra, yutma güçlüğü göstermesiyle, yediklerinin ağzına geri gelmesiyle, morarmasıyla, öksürmesiyle ve soluksuz kalmasıyla anlaşılır. Yemek borusunun karşıt madde verilerek saydamsızlaştırılması, soluk borusu içine bakma muayenesi (trakeoskopi), yemek ve soluk boruları arasında ilişki bulunduğunu gösterir; ameliyatla bu ilişki ortadan kaldırılır.

Diyafram fıtığı: Midenin üst bölümünün (dip), diyaframın yemuk borusu deliğinden geçerek göğüs kafesi içine girmesidir. Daha doğumu izleyen ilk günlerde, meme emme sırasında ve sonrasında kusma (çoğunlukla kanla birlikte), kansızlık ve hızlı kilo yitimi görülür. Röntgen muayenesi teşhisi sağlar. Bu durumdaki çocuğu sürekli olarak (günde 24 saat) ayakta durur konumda tutmak (ortostatik pozisyon). barsakların sağınma hareketlerini ve mide asitligini azaltıcı ilaçlar vermek gerekir. Çoğunlukla midenin göğüs boşluğu içindeki bölümü karna geri döner ve fıtık birkaç ay içinde yokolur; ameliyata gerek kalmaz. Kendiliğinden yokolmazsa, ameliyatla mide yerine getirilir ve tesbit edilir.

Makat deliğinin bulunmaması: Sistemli olarak, her yeni doğan çocuğun makatı, doğumdan hemen sonra denetlenerek açık olup olmadığına bakılmalıdır. Barsak tıkanmasının nedeni makat deliğinin bulunmaması (kapalı makat) olabilir. Çocuk başaşağı tutularak (barsak gazlarının makata doğru çıkması için) çekilen röntgen filminde, göden barsağmın kapalı ucunun deriye yakın olup olmadığı görülür. Ayrıca, fistül, yani göden barsağmdan sidik yollarına (hattâ kızlarda dış üreme organına) geçit olup olmadığı da araştırılmalıdır. Ameliyatta göden barsağmdan geçiş ve çıkış sağlandıktan sonra, anormallikler giderilir.

Süt bebeklerinde barsak teleskoplanması: Teleskoplanma, barsağın bir bölümünün, altındaki bölüme «eldiven parmağı» gibi geçmesidir. Belirtisi barsak tıkanmasıdır; hemen ameliyata başvurmak gerekir. Sağlıklı bir süt bebeğinde apansızın sancılı nöbetler görülür; bebek ağlar, rengi solar, kusar; bu durum saatlerce sürer. Daha sonra kakasında, kan bulunması, hastalığı akla getirir. Hekim, karnı elle muayene ederek, içice geçmiş (teleskoplanmış) bölümü bulur; makattan röntgen ışınlarını geçirmeyen baryum oksit verilerek çekilen röntgen filmi teşhisi tamamlar. Ameliyatta, karın açılır, barsağın birbiri içine geçmiş bölümü düzeltilir ve durumuna bakılır. Barsak canlılığını yitirmişse, bu bölümü almak gerekir.