Kadınlar

Kız Gelin

Kız gelin
Göktürk yazıtlarında, Türklerin esare­te düşmesiyle, “temiz Türk kızları”nın, (yani silig kız oğlunun) câriye olmaları, bir felâket olarak gösteriliyordu. Be­kâret maddesinde, Türklerdeki bakir anlayışı üzerinde durmuştuk. Yenisey’-deki Göktürk yazıtlarında da, “kış­lağımda , kız oğluma doymadım (bük­medim)”, deniliyordu. Eski Türklerde “kız oğul”, kız evlâd karşılığıdır. Aynı yazıtlarda, bazen de “yalnız (evlenme­miş) kızımdan , ayrıldım” sözleri de, mezar taşları üzerinde yer alıyordu. Ko­nuyu uzatmaya yeterli yerimiz yok. Bundan da anlaşılıyor kir kızma doyma­dan ölme veya ölümle kızından ayrılma, Göktürklerde de bir üzüntü ve ağıt sebe­bi idi. XI. yüzyıl Türkleri arasmdan Kaş-garlı Mahmud’un derlediği örneklerde, “benim kızım”, “ev kızı”, yani aile kızı ) gibi sözler de geçiyordu. .Yani bir baba, sevgi ile dolu olarak, benim kızım diye­biliyordu. Eski Avrupa’da ve doğu ka­vimlerinde ise, kıza sahip olmak, bir öğünme sebebi olamazdı. “Kız gelin” sö­zü Yenisey’deki Göktürk yazıtlarında ve Dede Korkut’ta da çok geçiyor. Bu­nun manasının, “gelin kızım” mı; yoksa “kızım ve gelinim mi olduğunu iyice bi­lemiyoruz: “Kaza benzer kıyımına gelini­miz bunlu (kederli) oldu. “Kaza benzer kızımın gelinimin çiçeği oğul”, gibi… Kı­zın ölümü de bir ana ve baba için, ağıt sebebi olabiliyordu: “Bir kızcağuzumu aldı, gitti” diye, Dede Korkut’ta biri üzüntü ile söyleniyordu. Burada kız, sevgi dolu olarak “kızçağuz’la, çağrılı­yordu. Bazen de, “elcüğezi kınalı kızcağazlar”, diye Tepegöz ise, Basat’a şöyle diyordu: “Elçügezi kınalu kızçugazlar çok yemişim!” Görülüyor ki Türklerde kız çocuğuna sahip olmak bir mutluluk­tur. Varlığıyla kız, gönüllere sevgi, se­vinç ve gurur getirir: “Kaim Oğuz’un ge­lini kızı bezenen çağda, göğsü güzel ka­ba dağlara gün değende!”. Buna göre, Oğuz ilinde, sabahla birlikte gelinler ve kızlar bezeniyorlardı. Bu da, bir mutlu­luk çağı idi. “Cici bici Türkmen kızı!” Bu da Dede Korkut’tan bir sözdür. Kon­ya’da dendiği gibi: “Atladı çıktı eşiği, sofrada kaldı kaşığı, kız evlerin yakışığadır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Tüm Kategoriler
Site Arşivi
Destekleyen Siteler



Hobiler



Site Yazarları