Kuma Nedir.?

Kuma Nedir.?

Kuma, Türklerde birinci kadından, yani baş kadın efendiden sonra alınan kadınlardır. Aslında kuma câriye değil­dir. Nikâhla alınır. Ulu Yüz Türklerinde durumu iyi olanlar kumaları, geçen yüz­yılın sonlarında bile, ayrı evlerde otur­turlardı. Radlof, buna rağmen ilk kadın, yani kadın efendilerin, kumaların şefi ol­duklarını görmüştü. Türklerin kuma sözü nereden geliyordu? Kaşgarlı Mah­mut ve Kutadgu Bilig gibi, Türklerin biraz da devlet dilini yansıtan kaynak­larda, bu söz görülmüyor. Çingiz Han ile torunlarının ikinci kadınları ise, kaynak­larda hep kuma adı ile anılıyorlardı. An­cak Moğolların gizli tarihinde de, bu sö­ze rastlamıyoruz. Biraz daha geç Uygur hukuk vesikalarında, “Kuma Hatun” gibi, bazı kadın adlarını da görüyoruz. Bu ad, Hümâ sözünden de gelmiş olabi­lirdi. Dede Korkut’ta görülmeyen çok kadınla evlenme konusunda, “poligami” maddesinde, yeniden döneceğiz. Burada daha çok, İslâmiyet’ten sonra başlayan kuma veya ortakların, Türklerdeki birin­ci kadın, yani kadın efendi veya kadın ana olmadığını, belirtmeye çalışacağız. İslâmiyet’te alınan bütün kadınlar eş hakka ve değere sahiptirler. Türklerde birinci kadının hakları çoktur. Bu, İslâ-mî hükümlerle Türk töresi arasında görülen, önemli bir ayrıcalık’ . Arapça’­da “darre” ve Farsça’dak. “benânec”, iki karısı olan bir insanın, her iki karı­sına da, eşit olarak söylenen bir addır. Eski Osmanlı kitapları, bu sözleri “ku­ma” diye karşılamışlardır. Ancak Türk aile kuruluşunda, kadınlar arasında mevki ve derece ayrılıkları düşünül­müştür. Bunun için yeni Osmanlı kitap­ları, bilhassa Mütercim Âsim Efendi Farsça “benağ” maddesinde, “nikâhı al­tında bulunan zevcelere denir… Asıl Türkler evvelkisine altçı; ikinci ve üçün­cüsüne de kuma derler” diyordu. Altçı, birinci kadın veya kadın efendidir. Bu madde, Tarama sözlüğünde yoktur. An­cak bu sözlüğün kuma maddesine bakı­lırsa Türklerin kumalıktan pek fazla hoşlanmadıkları da, açık olarak görüle­bilir. Dede Korkut’taki, “kavim kabile benim kuma yurdum” sözü ise, şimdilik pek anlaşılamıyor.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ