Kadınlar

Kuma Nedir.?

Kuma, Türklerde birinci kadından, yani baş kadın efendiden sonra alınan kadınlardır. Aslında kuma câriye değil­dir. Nikâhla alınır. Ulu Yüz Türklerinde durumu iyi olanlar kumaları, geçen yüz­yılın sonlarında bile, ayrı evlerde otur­turlardı. Radlof, buna rağmen ilk kadın, yani kadın efendilerin, kumaların şefi ol­duklarını görmüştü. Türklerin kuma sözü nereden geliyordu? Kaşgarlı Mah­mut ve Kutadgu Bilig gibi, Türklerin biraz da devlet dilini yansıtan kaynak­larda, bu söz görülmüyor. Çingiz Han ile torunlarının ikinci kadınları ise, kaynak­larda hep kuma adı ile anılıyorlardı. An­cak Moğolların gizli tarihinde de, bu sö­ze rastlamıyoruz. Biraz daha geç Uygur hukuk vesikalarında, “Kuma Hatun” gibi, bazı kadın adlarını da görüyoruz. Bu ad, Hümâ sözünden de gelmiş olabi­lirdi. Dede Korkut’ta görülmeyen çok kadınla evlenme konusunda, “poligami” maddesinde, yeniden döneceğiz. Burada daha çok, İslâmiyet’ten sonra başlayan kuma veya ortakların, Türklerdeki birin­ci kadın, yani kadın efendi veya kadın ana olmadığını, belirtmeye çalışacağız. İslâmiyet’te alınan bütün kadınlar eş hakka ve değere sahiptirler. Türklerde birinci kadının hakları çoktur. Bu, İslâ-mî hükümlerle Türk töresi arasında görülen, önemli bir ayrıcalık’ . Arapça’­da “darre” ve Farsça’dak. “benânec”, iki karısı olan bir insanın, her iki karı­sına da, eşit olarak söylenen bir addır. Eski Osmanlı kitapları, bu sözleri “ku­ma” diye karşılamışlardır. Ancak Türk aile kuruluşunda, kadınlar arasında mevki ve derece ayrılıkları düşünül­müştür. Bunun için yeni Osmanlı kitap­ları, bilhassa Mütercim Âsim Efendi Farsça “benağ” maddesinde, “nikâhı al­tında bulunan zevcelere denir… Asıl Türkler evvelkisine altçı; ikinci ve üçün­cüsüne de kuma derler” diyordu. Altçı, birinci kadın veya kadın efendidir. Bu madde, Tarama sözlüğünde yoktur. An­cak bu sözlüğün kuma maddesine bakı­lırsa Türklerin kumalıktan pek fazla hoşlanmadıkları da, açık olarak görüle­bilir. Dede Korkut’taki, “kavim kabile benim kuma yurdum” sözü ise, şimdilik pek anlaşılamıyor.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Tüm Kategoriler
Site Arşivi
Destekleyen Siteler



Hobiler