Mazi Meşesi

Mazi Meşesi

Mazi MeşesiMazi Meşesi
Kayıngiller farnilyasfndandır.
1-4 metre boylannda bir meşe türü olan “mazı”yı, iğneyapraklılardan Thuza cinsi “mazı”yla karıştırmamak gerekir. Mazı meşesi, Türkiye’deki meşe türlerinin nispeten alçak boylu olanlarındandır. Çalı biçimindedir. Hatta çocukluğumun geçtiği köyde (Kurttutan-Salihü) bu ağaççığın adı doğrudan “Çairdır.
Mazı meşesinin üzerinde bazı böceklerce oluşturulan, 1-2 cm çapındaki küremsi yumrulara “mazı” denir, ancak bunu, biraz daha iri olan ve gençken yeşil, oigunlaşınca parlak siyah bir renk alan yumruyla karıştırmamak gerekir; bu dediğim yumru yeşilken yapışkandır. Mazı yumrusunun üzerinde genellikle, sivri uçlu, boynuzumsu, küçük çıkıntılar bulunur; gençken yeşildir, oigunlaşınca açık sarı-kirli beyaz bir renk alır. Bitkinin üzerinde ikinci yıla kalırsa siyahlaşır.
Bu ayrıntıya şunun için giriyorum: Ana Britannica’âa (Cilt 15, s. 467) konunun üstadı Turhan Baytop’tan alındığı belirtilen fotoğrafta gösterilen yumru mazı değildir; ama Üstadın Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi (Geçmişte ve Bugün) adlı kitabında bulunan fotoğraftaki mazı doğrudur {s. 448, fotoğraf no 73).

Meşe mazısının Hititler döneminden Osmanlılara, Osmanlılardan günümüze Anadolu’da değerlendirildiği biliniyor. Şifalı özelliklerinin yanında boya endüstrisinde ve derilerin tabaklanmasında yaygın olarak kullanılmıştır. Yakın zamanlara kadar Türkiye’nin bir dışsatım (ihraç) ürünüydü.
Mazının ishal giderici ve kan durdurucu etkileri vardır. Bunun için 0.5-1 gram toz günde birkaç kez yutulur ya da 50 gram mazı 1 litre (5 bardak) kaynar suyla demlenip günde iki-üç kez birer bardak içilir.
Kantutan: Mazı meşelerinde Andricus quercusramuli ad\\ böceğin oluşturduğu, 1.5-2 cm çapındaki, kirli sarı-kahverengi renkli pamuk topağına biz köyde “Kantutan” derdik; çünkü dışardan kanamalı bir yara ya da kesiğin üzerine bu pamuksu madde yapıştırıldığında kan akışı derhal dururdu. Durur. Turhan Baytop bu maddeyi “Pamuk mazısı”, “Eldiven mazısı” adlarıyla anmakta.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ