Kadınlar

Turp

Turp

TurpTurp
Turpgiller familyasındandır.
(Raphanus, Yunancada “hızlı büyüyen” demek, saîivus ise “kültürü yapılan”.)
30-90 cm boylarında, sarı ya da beyaz çiçekli, bir ya da iki yıllık, otsu bir bitkidir. Yumrunun üzerinde birbirinin içinden çıkan yapraklar, uzun saplı, kabarcıklı, dişli kenarlıdır. Birbirinin içinden çıktıkları için en içtekiler en genç olanlardır. Küremsi, kahverengİ-kırmızımtırak, küçük, yakıcı lezzetli meyveleri vardır.
Anayurdu Mısır mı, Çin mi, Japonya mı tartışmalı biraz.
Herodotos’un (İÖ 490-425) anlattıklarına bakarsak: Mikrop r dinleyiciliği, salgın hastalıkları engelleyiciliği ta eski Mısır’da biliniyor olmalı ki Keops piramidinin yapımı sırasında işçilere soğan ve sarımsakla birlikte turp yedirilmiştir. Karnak tapınağındaki çiviyazıh belgelerde de adı geçer.
Uygur Türklerinin tıp kitaplarında turpun adı “turma”dır-ki bu sözcüğün Anadolu köylerinde günümüzde de yaşadığını Derleme Sözlüğü bize göstermekte. Şöyle: “Turpu dövüp, sıkıp, suyunu alıp, susam yağı ile karıştırıp damlatırsa, ağrı geçer, söner.” Orijinali: “Turmanı sokup, sıkıp, suvın alıp, künçit yağı birle katıp, tamızsar, agrıg söner.”
Osmanlılar döneminde de yukarıda anılan etkileri elde etmek için çeşitli macunların içine turp tohumu karıştırılmıştır.
Turp genellikle etli yumruları, bazen de halk hekimliğinde kullanılan tohumları için yetiştirilir.
Yetişme dönemlerine göre ilkbahar, yaz, kış turpları olarak üçe ayrılır. Birinciler 20-30 günde, ikinciler 35-40 günde, üçüncülerse 60 günde yenecek duruma gelir. Birinciler çabuk porsur ve içleri geçerken, diğerleri uzun süre sağlam kalabilirler. Yine birinciler pek acımsı değilken, diğerleri epey acımsıdır.
Üretimi, tavında ve derince sürülmüş toprağa tohumların serpilmesiyle olur, fideler sık çıkarsa zayıfları seyreltilir. Çok sıcaktan da soğuktan da hoşlanmaz. Yaz aylarının fazla sıcak geçmediği yerlere ekilmesinde ve düzenli sulanmasında yarar vardır. Havuç ve lahanaların yanına ekilebilir. Hasat, son bir kez sulanıp toprak yumuşatılarak tek tek elle yapılır. Zamanı geçirilirse, içleri koflaşır, bollaşır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Tüm Kategoriler
Site Arşivi
Destekleyen Siteler



Hobiler