Tütün

Tütün

TütünTütün
(Nuoüana tabacum)

Patlıcangiller familyasındandır. (Tabacum, bitkinin İspanyolcadaki adı tabaco’dan gelir, İspanyollar da bu sözcüğü Amerikan yerlilerinden almışlardır. Nicotiana’nın öyküsüyse aşağıda…) 30-150 cm boylarında, dik gövdeli, pembe ya da beyaz borumsu çiçekli, bir yıllık bir kültür bitkisidir. Bu bitkinin tabanda nispeten küçük, ortalarda büyük, en üstte yeniden küçük, yumurtamsı-eliptik yapraklarının hasadı yapılır, kültürüne sebep olan kısım bu yapraklardır. Bunlar 7-40 cm uzunluk ve 5-15 cm genişlikte, genellikle sapsız, Özel kokulu, yakıcı lezzetlidir.
Tütünün anayurdu Amerika kıtasıdrr. Burada 3000 yıldan bu yana üretimi yapılır. Yerliler yaprakları yuvarlayarak ilk sigaraları burada yapmışlar ve bitkiye de tabaco adını vermişler.
Amerika’nın keşfinden önce tütün, din adamları ve şamanlar tarafından kullanılan kutsal ve yaratıcı esinler uyandıran bir bitki sayılır. Onun aracılığıyla ruhlarla ilişki kurulur ve acılar dindiriimeye çalışılır. Kristof Kolomb (1451-1506) onu ilk kez 1492’de Küba’da görür ve Avrupa’ya getirir.
ispanyol ve Portekiz saraylarında uzun süre bir süs bitkisi olarak kalır (çiçek
açmış bitkilerin gerçekten de görkemli bir görünüşü vardır!) ve ancak 16. yy’ın
ortalarında keyif verici ya da tıbbi amaçlarla kullanılmaya başlanır.
Fransa’ya ilk tütün tohumları 1556’da girer, burada bitkinin kabulünü ve
saygınlığını sağlayan kişi Jean Nicot olur. Nicot soyadına dikkat ederseniz tütünün
bilimsel adının ve içerdiği alkaloitlerin adının nereden geldiğini görürsünüz.
Avrupa’dan Anadolu’ya tütün 1601 ‘de de getirilmiştir. Günümüzde en çok
Ege Bölgesi olmak üzere Türkiye’nin çeşitli kesimlerinde tarımı yapılmaktadır.
Bileşiminde tanen, reçine, zamk, nişasta ile nikotin, nortikotin, isonikotin,
nikotirin, nikotarin gibi alkaloitler vardır.
Tütünün haşhaşı andıran çok küçük, esmer-kırmızımsı tohumlarıysa sabit yağ içerir.
Bunlar halk hekimliğinde ve zirai mücadelede parazitlere karşı kullanılmıştır. 10 gram bitki 1 litre kaynar suyla demlenir ve vücuda sürülürse haşereler uğramaz olur.
Ancak dikkat, zehir oranı yüksek bir maddedir!
Öyle ki bir parça nikotin dilin üzerine konsa ölümle sonuçlanan zehirlenmeye yol açar.
Tütün keyif verici olarak sigara, pipo, puro, nargile, enfiye (burna çekme) ve nadiren çiğneme şeklinde kullanılır.
Osmanlı Devletine tütün 1605’te girmiş, içilmesini yasaklayan fetvalara ve ölüm fermanına (IV. Murat: 1635) rağmen yaygınlaşması sürmüştür. Ünlü italyan seyyah ve yazan Edmondo de Amicis’in ifadesiyle, tütün İstanbul’da o dönemde kahve, afyon ve şaraptan sonra gelen; “kösnü (şehvet) çadırının dördüncü direği”, “zevk ve sefanın dördüncü minderi”dir.
İçilen her sigaradan 3 mg nikotin alınır. Nikotin doğrudan beyni etkileyen, farklı uyanlara yol açan bir alkaloittir. Kanda pıhtılaşma eğilimi yaratır, damarları daraltır, kalbin atışını hızlandırır, tansiyonu yükseltir, iştahı azaltır, nefes darlığına ve öksürüğe yol açar.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ