Vanilya

2 Ekim 2009
619 kez görüntülendi

VanilyaVanilya
Salepgiller familyasındandır.
(İspanyolcada Vainilia, “küçük kın, küçük badıç, küçük meyve” demektir ki, bu ad bitkiye meyvesinden hareketle verilmiştir; tür adı olan planifolia ise, meyvenin yassı ve çekirdekleri kavrayan yapısına bir göndermedir.) Ek kökleriyle ağaçlara, başka bitkilere tutunup sarılarak 5 metre yükselebilen, etli gövdeli, sarmaşıksı, hepyeşil bir orkide türüdür. (Kimi türlerinin toprakla teması bile yoktur.) Etli yapraklan eliptik, uzun ve sivri uçludur. Haziran-eylül aylarında yaprak koltuklarında, sadece 24 saat ömrü olan, kısa salkımlar halinde, 12-15 cm uzunluğunda, yeşilimsi-beyaz, güzel çiçekler açar. Çiçeklerin solmasıyla 15-20 cm uzunluğunda, fasulyeye benzer, İki ucu incelmiş, yassı meyveler ortaya çıkar. Bunların içinde sayısız tohum bulunur. Vanilya bilinen 30.000 orkide türünden etli meyve veren tek türdür. Dördüncü yılında ilk meyvesini vermeye başlar.
Sabah gün ışığıyla açılan çiçeğin hemen o gün elle döllenmesi gerekir, yoksa gece kapanıp solacaktır. Meyve yedi-sekiz ayda olgunlaşır, sararmaya başlayınca toplanır. Vanilyanın bildik kokusunu ortaya çıkarmak için, meyveler iki dakika boyunca 60-70 derecelik sıcak suya daldırılır, 12 saat sıcakta süzülmeye bırakılır, iki-üç hafta güneşte kurutulduktan sonra bir ay da gölgede kurutulur. Sandıklara dizilir, bir-iki yıl da kristalize olmuş vanilyanın yüzeye çıkması için beklenir. Bu işlemler sonrasında meyveler kararır, meyvelerin üzerinde hoş kokulu, beyaz vanilya parçaları ortaya çıkar.
Hakiki vanilyanın niçin çok değerli ve pahalı olduğu anlaşılmıştır sanıyorum biraz burada. Aktarlarda genellikle sentetik vanilya satılır.
Vanilya Meksika kökenlidir. 1502 Eylülünde ispanyol kâşif Kristof Kolomb’un üçüncü yolculuğu sırasında buraya ayak bastıklarında Hernan Costes’in adamlarından Bernal Diaz imparator Montezuma’nın öğütülmüş kakao çekirdekleriyle mısırdan yapılma, vanilya ve balla lezzetlendirilmiş bir içki içtiğini görür. Avrupalılarca ilk görüldüğünde vanilya bir aristokrat baharatıdır. Aztekler onu kabile olarak imparatorlarına sunarlar.
Hernan Cortes, ülkesine pek çok vanilya bitkisi götürür, ama olumlu sonuç alınamaz. Hem de ne uzun süre! Tam üç yüzyılı aşkın bir süre boyunca vanilyanın Meksika dışındaki üretim çalışmaları sonuç vermez! Çünkü vanilya çiçeğini döileyen sinek, Meksika dışında yaşamamaktadır!
Nihayet 1841 ‘den başlayarak genç bir kölenin gözlemleri sonuç vermiş, yapay döllenme keşfedilmiştir. Halen de bu yöntemle sonuç alınmakta, çiçekler tek tek elle döllenmektedir!

Sponsorlu Bağlantılar
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yukarı Çık Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.