Galanga

Galanga

GALANGAGalanga
(Alpinia galanga)

Zencefilgiller familyasındandır.
(Galanga, Çinceden Arapçaya, oradan Batı dillerine geçen ve “tatlı” anlamına
gelen gingembre’den türemiştir, bulabildiğim Batılı kaynaklara göre.)
2 metre boylarında, açık yeşil mızraksı yaprakları, sayısız, küçük beyazımsı-
yeşil çiçekleri olan, köksaplı (rizomlu), baharlı, hoş kokulu, çok yıllık, otsu bir
bitkidir. Kırmızı damarlı yeşil çiçekleri taşıyan sap, 180 cm kadar yükselir.
Esmer halkalı, krem rengi rizomun derisi çok incedir, genç sürgünler pembedir.
Taze kökler plastik torbada 15 gün saklanabilir.
Hintliler ve Çinlilerce, bilinmeyen çağlardan bu yana kullanılan, 13. yy’ın sonlarında Marco Polo’nun Avrupa’ya tanıttığı bir bitkidir.
Anayurdu Malezya ve Java olan bu bitki Ortaçağ’da (5-15. yy) Avrupa’da ilaç, baharat ve afrodizyak olarak çok kullanılmıştır. Sonra diğer baharatların bollaşmasıyla Rönesans döneminde ortadan kalkmış, son yıllarda Avrupa’ya, gizlice yeni bir dönüş yapmıştır.
Hafif gölge yerleri sever. Hindistan, Çin, Java, Doğu Afrika ve Jamaika’da çabuk ve kolay ürer. Günümüzde Güneydoğu Asya’da; Tayland’da, Malezya’da,
Kamboçya’da, Vietnam’da ve Endonezya’da da bolca yetiştirilir.
Yağının bileşiminde sineol, alfa minen, öjenol, kanfr, metil sinamat, alfa bergamoten, trans beta farmazen, bizabolen bulunur. Kurutulmuş rizomlarda sineol ve farmazen daha çoktur. Uyarıcı, sindirim kolaylaştırıcı, gaz giderici, öksürük kesici, balgam söktürücü, güçlü bir bakteri öldürücü, soğuk algınlığını ve baş dönmesini giderici etkilen vardır.
Kaynatılıp içilirse mide rahatsızlıklarına, ağrılara, romatizmaya iyi gelir. Yatak ıslatma rahatsızlığını aşmak için küçüklerde 1-2, büyüklerde 5-10 gr bitki, şekerle birlikte alınır.
Bitkinin silindirik biçimli, esmer küçük halkalı, açık kırmızı renkli etli rizomu (köksap) kullanılır. Derinin altındaki etli kısım da aynı renktir ve serttir, odunsu yapıdadır.
Keskin, tatlı, baharlı bir lezzet. Hem tatlımsı hem acımsı, hem zencefil hem karabiber, biraz da limonsu…. Taze rizomun kokusu köknarın ya da çamın iğne yapraklarının kokusuna benzer. Kuruyunca kokusu ve baharatı artar, tarçınınkine benzer bir hal alır.
Dana rostoya, balık ve tavuk yemeklerine ekilir.
Pastacılıkta, köri adlı karışım baharatında yer alır. Zencefilden farklı olmakla birlikte onun kullanıldığı yerlerde kullanılır. Baskın bir lezzeti olduğu için ölçülü olunmalıdır.
Tarihi Mesir macununun yapımına katılan 41 çeşit baharattan biridir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ