Hanımeli

Hanımeli

HanımeliHanımeli
Hanımeligiller familyasındandır.
(Bitkinin cins adı lonicera, Alman hekim ve bitkibilimci Adam Lonitzer’in [1528-1586] adından gelir. Caprifolium, “keçi” demek olan capra ile “yaprak” demek olan folium sözcüklerinin birleşmesinden oluşmuştur; keçiler bu bitkinin yapraklarını severek yedikleri için böyle bir tür adı ortaya çıkmıştır.)
3-6 metre boylarında, birbirine sarmaşarak yükselen birkaç dallı ağaççık ya da tırmanıcı çalıdır. Karşılıklı dizilişli, 4-5 cm uzunluğundaki uzunca, yüreksi, sapsız yapraklarını kışın döker. Mayıs-haziran aylarında, uçlardaki yaprakların koltuğunda 3-5 cm boyunda sarı, beyaz, bazen de pembe renkli, borumsu, hoş kokulu çiçekler açar. Çiçeklerin kokusu akşam çökerken daha bir yoğunlaşır. Kırmızı, turuncu ya da siyah renkli küçük üzümsü-zeytinsi meyveleri vardır.
Anayurdu Avrupa, Kafkasya ve Asya’dır. Ormanlarda, orman kenarlarında, kumlu yerlerde yetişir.
Üretimi olgun tohumlar ve kışın çelikle yapılır. Zengin, nemli ve geçirgen topraklarda, güneşli ve yarı gölgede gelişir.
Park ve bahçelerde, bina kapılarının girişlerinde sardırılarak, hatta balkonlarda büyük saksılarda yetiştirilir. Çiçeklenme bitiminde, istenmeyen yönde büyüyen dallarla kurumaya yüz tutanlar budanır.
Bir zamanlar ev yapılacak alanlar hanımelinin doğal olarak yetiştiği yerin yanın¬da seçilirmiş. Bunun o eve şans getireceğine inanılırmış.
Hanımelinin dallarına sadece genç kızlar dokunabilirmiş, yaşlıların dokunması yasakmış.
Halk hekimliğinde bitkinin yaprakları kullanılır ve çiçeklenmeden önce toplanarak, nemsiz, havadar bir yerde kurutulur.
Bileşiminde glikozitler, sakarozlar, salisilik asit ve antibiyotik madde bulunur.
idrar söktürücü ve terletici etkileri vardır. Mesane iltihabına, bronşite ve anjine karşı kullanılır.
Bunun için 1 litre (5 bardak) suya 15-20 gram yaprak konur, 5 dakika kaynatıldıktan sonra 10 dakika dinlendirilir, süzülüp günde 2-3 kez birer bardak içilir.
Meyvesiyse kabızlık giderici ve kusturucudur.
Lonicera implexa türü yapraklarını kışın dökmez ve beyaz-leylak rengi çiçekleri daha az kokuludur. Lonicera periclymenum (Orman hanımeli) türü sarımsı (bazen erguvani) çiçeklidir. Lonicera japonica (Japon hanımeli) beyaz-sarı çiçekli. Lonicera x brovvnii türü yaz sonunda kırmızı çiçekler açar.
>Hrtı\ rica albû ya da Sııuıpı
Turpgiller familyasındandır. 30-150 cm boylarında, canlı yeşil, parçalı yaprakları, mayıs-eylül aylarında küçük salkımlar halinde açan 4 taçyapraklı sarı çiçekleriyle tanınan, otsu bitkilerdir. Kapsül biçimli uzunca silindirik meyveleri, dallarda yatay bir şekilde yer alır ve bir kuş gagasını çağrıştırır, içinde ortalama 2 mm uzunluğunda küçük, küremsi, kırmızımtırak-kahverengi 4-8 tohum bulunur.
Türkiye’de de yetişen üç önemli türü vardır: Ak hardal (Brassica alba ya da Sinapis a.), Kara hardal (6. nigra ya da Sinapis n.) ve Esmer hardal {B. juncea ya da Sinapis j.). Bir de Yabani hardal S. arvensis). Bunlardan sağlığa en yararlı olanı Kara hardaldır. Ak hardalın körpe yaprakları roka gibi yenir. Yemek sanayiinde en çok kullanılanı ise Esmer hardaldır, çünkü bunun tohumları hepsinden

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ