Taflan

Taflan

taflanTaflan
Gülgiller familyasmdandır. Diğer adları Kara yemiş, Laz kirazı, Laz üzümü, Karamış.
Prunus Yunanca proumnon’âan gelir ve pek çok ünlü meyvenin cins adı Prunus’tur. Badem ip. amygdalus), Kayısı (P. armeniaca}, Kiraz (P. avium), Vişne (P cerasus), Erik ip. domestica), Mahlep (P mahaleb), Şeftali (P persica), Çakaleriği (P. spinosa)…
Laurocerasus ise “defne” ve “kiraz” sözcüklerinin birleşimidir ve sanırım “defne kirazı” ya da “defne yapraklı kiraz” gibi bir anlamı vardır.
Taflan, 5-6 metre boylarında, kışın yapraklarını dökmeyen, nisan-mayıs aylarında dik salkımlar halinde beyaz çiçekler açan bir çalı ya da ağaççıktır. 10-15 cm uzunluk ve 4-6 cm genişlikteki, kısa saplı, üst yüzü parlak, alt yüzü açık yeşil ve donuk, derimsi yaprakları vardır.
8-12 mm çapında, kiraz görünümlü ve salkımlar oluşturan meyveler, önce kırmızı, olgunlaşınca morumsu siyahtır; buruk lezzetlidir, taze ya da kurutulmuş olarak yenir.
Anayurdu Türkiye, Kafkasya ve Doğu Avrupa’dır.
Türkiye’de Karadeniz Bölgesinde yabani olarak yetiştiği gibi süs bitkisi ya da meyveleri için yetiştirilir de. Üretimi çelikle ya da tohumla yapılır. Güneşli, yarı gölge, humusça zengin, akıntılı topraklan sever.
Meyveler Kuzeydoğu Anadolu pazarlarında satılır. Trabzon Of’ta fırında kurutulmuş taflan meyvesine Sira adı verilir.
Trabzon yöresinde biçimine ve olgunlaşma mevsimine göre dört tür taflan meyvesi söz konusudur ki buralarda taflan yerine Karayemiş adı kullanılmaktadır: Kiraz karayemişi, Vavul karayemişi, Fisko karayemişi ve Ağustos karayemişi.
Meyvenin bileşiminde tanen, prunasin adlı bir glikozit ve emulsin adlı bir ferment bulunur.
Taflanın taze yapraklarından damıtılan sıvı yatıştırıcı. Öksürük kesici, karın ağrısı, spazm ve bulantı giderici olarak kullanılır.
Bunun için 1-8 gramlık günlük doz, sabah öğle ve akşam üç seferde içilir; doz aşımı karın ağrısı ve kusmayla ortaya çıkan bir zehirlenmeye yol açabilir. Taflan suyu ayrıca tat ve koku verici olarak bazı ilaç oluşumlarına girer.
Taflanın taze meyvelerinin idrar artırıcı ve taş düşürücü etkileri vardır.
Fırında kurutulmuş meyveden çıkarılan çekirdekler toz haline getirilip sabahları aç karna 1-2 kahve kaşığı alınırsa kan şekerinde düşme gözlenir.
Ve bir şiir: Hilmi Yavuz’un “Taflan” adında çok hoş ve I çok sevilen bir şiiri vardır. Ortasındaki çok güzel ve önemlice bir bölümü dışarıda bırakacağımız için şairimizden ve şiir âşıklarından bağışlanmayı dileyerek bu şiirin bir bölümünü burada birlikte okuyalım diyorum…
ne zaman dinecek, ne zaman bu taflan, bu taflan?
(…)
ey uçurum gözlü sevgilim! ne zaman baksam bir dağın yırtmacından ince bir dere yatağı
gibi kayan yeşil tenini görüyorum
akşam nasıl da yakışıyor yüzüne
ve sanki bir kayalığın içine durmadan kendi kendini oyan bir ferhâd gibiyim ben ya da pusuda, karanlık
bir destan gibi hem solan hem solmayan
ne zaman dinecek, ne zaman bu taflan, bu taflan?
ey uçurum gözlü sevgilim!

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ